Kömürxırdalayan sözü, Azərbaycan dilinin izahlı lüğətlərində "kömürdoğrayan" kimi qeyd olunsa da, daha geniş və dəqiq bir izah tələb edir. Çünki "doğramaq" fiili daha çox kiçik ölçülü əşyaların parçalanmasını ifadə edir. Kömürxırdalayan isə daha böyük və sərt kömür parçalarının daha sistemli şəkildə, xırdalanması, xırda hissələrə bölünməsi mənasını verir. Bu prosesdə mexaniki alətlərdən istifadə oluna bilər, lakin əl ilə də edilə bilər.
Beləliklə, kömürxırdalayan, kömürü müxtəlif ölçülərdə, istifadə məqsədinə uyğun olaraq xırda hissələrə ayıran şəxs deməkdir. Bu fəaliyyət, məsələn, evlərdə sobalarda istifadə üçün, ya da sənaye müəssisələrində enerji istehsalı üçün kömürün hazırlanması məqsədi ilə həyata keçirilir. Sözün kökü "xırdalamaq" feili olub, kömürün incə, tozlu hala gətirilməsindən fərqli olaraq, daha iri hissələrə bölünməsini bildirir.
Tarixi kontekstə nəzər salsaq, kömürxırdalayan peşəsi əvvəllər daha çox əl əməyinə əsaslanırdı və ağır fiziki iş tələb edirdi. Müasir dövrdə isə bu proses daha çox mexanikləşdirilmişdir və xüsusi avadanlıqlardan istifadə olunur. Ancaq "kömürxırdalayan" termini hələ də bu proseslə məşğul olan şəxsi ifadə etmək üçün istifadə olunur, həmçinin kömürü xırdalayan mexaniki cihazları da ifadə edə bilər. Bu mənada, sözün mənası həm insanı, həm də avadanlığı əhatə edir.
Qısacası, "kömürxırdalayan" sözü sadəcə "kömürdoğrayan"dan daha dəqiq və geniş bir məna kəsb edir, kömürün ölçüsünə, xırdalanma üsuluna və prosesdə iştirak edən vasitələrə daha çox diqqət çəkir.