Köksüz sifəti, əsasən bitkilər üçün istifadə olunur və kök, dayaq və ya əsas sisteminin olmamasını, yəni yeraltı hissəsinin inkişaf etmədiyini və ya çox zəif olduğunu bildirir. Belə bitkilər torpağa möhkəm yapışa bilmədikləri üçün tez-tez quruyur və ya asanlıqla yıxılırlar. Metaforik mənada isə “köksüz” sözü hər hansı bir möhkəm dayağı, əsası və ya mənşəyi olmayan, sarsıdıcı və qeyri-sabit bir vəziyyəti, həmçinin mənəvi cəhətdən zəif və etibarsız bir şəxsi təsvir edə bilər.
Nərimanovun misalında olduğu kimi, “köksüz ot” ifadəsi bitkinin torpaqda kök salmamış, yalnız səthdə yaşayan və asılı vəziyyətdə olduğunu göstərir. Bu ifadə həmçinin qeyri-sabit, kövrək və həyat qabiliyyəti zəif olan hər hansı bir şeyi ifadə edə bilər. “Köksüz ağacı becərməkmi olar?” sualı isə hər hansı bir əsasının, dayağının olmadan inkişaf etməyin mümkün olmadığını və bunun nəticəsiz qalacağını vurğulayır. Bu sual, metaforik mənada, hər hansı bir işin, layihənin və ya təşəbbüsün əsasının olmamasının başarısızlığını nəzərdə tutur.
Beləliklə, “köksüz” sözünün mənası sadəcə “kökü olmayan” deyil, eyni zamanda dayaqdan, əsasdan məhrum olma, qeyri-sabitlik, zəiflik, etibarsızlıq və nəticəsiz qalma kimi daha geniş mənaları da əhatə edir. Bu sözün istifadə sahəsi botanika ilə yanaşı, məcazi mənada da çox genişdir.