Köhnəpərəst (fars. köhnə + pərəst) – köhnəlik tərəfdarı olan, keçmişin adət-ənənələrinə, qaydalarına, dəyərlərinə bağlı qalan və onları müasir yeniliklərə üstün tutan şəxsdir. Bu bağlılıq sadəcə nostalji hissindən deyil, həm də bu dəyərlərin qorunmasının vacibliyinə, müasir dəyişikliklərin mənfi təsirlərinə olan inamdan irəli gəlir.
Köhnəpərəstlik müxtəlif səviyyələrdə özünü göstərə bilər. Bəzi köhnəpərəstlər kiçik, gündəlik vərdişlərə (məsələn, əl yazısı ilə məktub yazmağa, müəyyən yemək reseptlərindən istifadə etməyə) sadiq qalırlar. Digərləri isə daha əhəmiyyətli sosial və siyasi dəyişikliklərə qarşı çıxaraq, mövcud qayda-qanunların və ictimai normaların dəyişilməsinə müqavimət göstərirlər. Bu baxımdan, köhnəpərəstlik “mühafizəkarlıq” anlayışı ilə yaxın məna daşısa da, onların arasında incə fərqlər mövcuddur. Mühafizəkarlıq daha çox ehtiyatlılıq və tədricən dəyişiklikləri dəstəkləməyi əks etdirirkən, köhnəpərəstlik isə köhnənin dəyişilməz üstünlüyünə olan qəti inancı ifadə edir.
Köhnəpərəstlik termini bəzən pejorativ mənada, yəni mənfi bir qiymətləndirmə ilə işlədilir və “cəhalətpərəstlik” kimi ifadələrlə əlaqələndirilir. Bu, köhnəpərəstin yeniliklərə qapalı olmasını, tərəqqinin əleyhinə olduğunu və köhnə adət-ənənələrin hər hansı bir tənqidinə dözmədiyini nəzərdə tutur. Lakin, hər köhnəpərəst mütləq cəhalətpərəst deyildir. Bəziləri ənənələrin müdrikliyini qorumağa çalışarkən, digərləri dəyişiklikləri qəbul etməyə hazır olmayaraq, sadəcə tanışlığa və sabitliyə üstünlük verirlər.
Beləliklə, köhnəpərəstlik mürəkkəb və çoxşaxəli bir anlayışdır ki, onun mahiyyəti kontekstdən asılı olaraq dəyişə bilər. Onun qiymətləndirilməsi isə şəxsin köhnəyə olan bağlılığının səbəbləri və nəticələri nəzərə alınmaqla həyata keçirilməlidir.