izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Köhnə sifəti fars mənşəli olub, uzun müddət istifadə edilməsindən, təsirə məruz qalmasından və ya zamanın təsirindən aşınmış, zədələnmiş, işlək vəziyyətini itirmiş əşya, bina, material və ya hadisəni ifadə edir. Bu, sadəcə fiziki aşınma və ya dağılma ilə məhdudlaşmır; köhnəlik həmçinin mənəvi, mədəni və ya texnoloji köhnəlməni də əhatə edir.

"Köhnə" sözü "yeni" sözünün antonomudur, yəni əks mənasını ifadə edir. Lakin, bu sadə bir ziddiyyət deyil. Çünki "köhnə"nin öz daxilində müxtəlif çalarları var. Bir əşyanın köhnə olması onun istifadəyə yararsız hala düşməsini, tam tənəzzülə uğramasını bildirə bilər. Amma bəzən "köhnə" sözü, əksinə, hörmət və dəyər ifadə edir; məsələn, "köhnə dost", "köhnə ənənələr" ifadələrində köhnəlik, uzunmüddətliliyə, təcrübəyə və etibarlılığa işarə edir. Bu mənada, "köhnə" sözü "əski" və ya "qədim" sözlərinə daha yaxındır.

Köhnəliyin müddəti də nisbidir. Bir əşya bir insan üçün köhnə ola bilərkən, başqa biri üçün yeni görünə bilər. Bu, müqayisə olunan obyektin xüsusiyyətlərindən, istifadəçinin gözləntilərindən və zaman kontekstindən asılıdır. Məsələn, bir avtomobil on illik istifadədən sonra köhnə sayıla bilər, amma bir bina yüz illər boyu köhnəlməyə davam edə bilər və hətta öz tarixi və memarlıq dəyəri ilə qiymətləndirilə bilər. Beləliklə, "köhnə" sözünün mənası kontekstdən asılı olaraq dəyişir və çox qatlıdır.

Qeyd edək ki, "nimdaş" sözü ilə sinonim olaraq istifadə edilməsi, köhnəliyin fiziki aşınmaya yönəldiyini göstərsə də, yuxarıda qeyd olunduğu kimi, "köhnə" sözü daha geniş məna kəsb edir və zamanın təsiri ilə hər hansı bir şeyin dəyərini, əhəmiyyətini, funksiyasını və ya aktuallığını itirməsini əhatə edir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz