Kovxalıq sözü, Azərbaycan dilinin izahlı lüğətlərində əsasən "kətxudalıq"la sinonim olaraq izah olunur. Lakin bu izah kifayət qədər geniş deyil və sözün tarixi kontekstini, sosial-siyasi mənasını əks etdirmir. Kovxalıq, sadəcə bir kənd rəisinin vəzifəsi və ya səlahiyyəti deyil, həm də onun hakimiyyətinin uzandığı coğrafi ərazini, yəni idarə etdiyi kənd və ya bölgəni ifadə edir.
Tarixi mənbələrə əsasən, kovxalıq, xüsusilə Qafqazda, XIX əsrin əvvəllərində Rusiya imperiyası tərəfindən tətbiq olunan inzibati-idarəetmə sisteminin bir tərkib hissəsi olub. Bu sistemdə, kovxa (kətxuda) adlanan rəis, yerli əhalinin idarə olunmasında, vergi yığılmasında və digər inzibati məsələlərdə müəyyən səlahiyyətlərə malik idi. Beləliklə, "kovxalıq" termini həm kovxanının vəzifəsini, həm də onun hakimiyyəti altında olan ərazini ifadə edən geniş bir məfhumdur.
Lüğətlərdəki ikinci mənası olan "bir kovxaya tabe olan ərazi, yer" ifadəsi bu geniş mənanı daha aydın şəkildə göstərir. Kovxalıq, sadəcə bir inzibati vahid deyildi, həm də sosial-mədəni bir quruluş idi. Kovxa, öz ərazisindəki əhalinin həyatının müxtəlif sahələrində – torpaq mülkiyyətindən tutmuş, mübahisələrin həllinədək – söz sahibi idi. Bu səbəbdən, "kovxalıq" termini, o dövrün sosial quruluşunu anlamaq üçün mühüm bir açardır.
Misal olaraq verilən "Kəlbalı on beş ildən artıq idi ki, dönmədən bir dabana bu kovxalıqda yasavulluq edirdi" cümləsində, "kovxalıq" sözü müəyyən bir coğrafi ərazini, Kəlbalının uzun illər xidmət etdiyi inzibati bölgəni ifadə edir. Bu cümlə, sözün yalnız inzibati deyil, həm də sosial mənasını vurğulayır.
Yekun olaraq, "kovxalıq" sözünün mənasını sadəcə "kətxudalıq"la məhdudlaşdırmaq doğru deyildir. Bu, həm tarixi bir inzibati vahidi, həm də müəyyən bir sosial-siyasi quruluşu əks etdirən çoxşaxəli bir termindir.