Kosagəlin: Azərbaycanın etnoqrafik mədəni irsinin canlı təcəssümü olan, əsasən kosa (qız uşağı) və gəlinin iştirakı ilə səhnələşdirilən ənənəvi bir kukla teatrı növüdür. Bu teatrda istifadə olunan kuklalar, adətən, sadə materiallardan – müqəvvadan, ağacdan və ya parçadan hazırlanır və xalq sənətinin saflığını, sadəliyini əks etdirir.
Kosagəlinin tamaşaları, adətən, müəyyən bayramlar və ya əlamətdar günlərlə bağlıdır. Məsələn, bəzi bölgələrdə kosagəlinin səhnələşdirilməsi müəyyən bir ayın müddətinə düşür və bu, həmin dövrün ənənəvi mədəniyyətinin ayrılmaz bir hissəsinə çevrilir. Tamaşalar zamanı, gənc qızlar və gəlinlər kuklaları idarə edərək, əyləncəli və didaktik hekayələr, əfsanələr və ya gündəlik həyatdan səhnələr canlandırırlar.
Kosagəlinin maraqlı tərəflərindən biri də onun improvizasiya xarakteridir. Ssenari əvvəlcədən tam müəyyən olunmur və tamaşaçılarla qarşılıqlı əlaqə əsasında hadisələr inkişaf edir. Bu da tamaşaya özünəməxsus canlılıq və sərbəstlik qatır. Kuklaların hərəkətləri, dialoqlar və ümumiyyətlə, tamaşa, həm səhnələşdirənlərin, həm də tamaşaçıların yaradıcılığına və fəal iştirakına əsaslanır.
Kosagəlin, sadəliyi və canlılığı ilə yanaşı, Azərbaycanın zəngin mədəniyyətinin, adət-ənənələrinin və sosial həyatının əyani təsviridir. Bu ənənəvi teatr növü, nəsillər boyu keçərək, özünəməxsus xüsusiyyətlərini qoruyub saxlamış və bu gün də milli mədəni irsimizin qiymətli bir parçası olaraq qalmaqdadır.