Kooptasiya (lat. cooptatio) – seçkili bir orqanın, öz daxili qaydalarına əsasən və ümumi səsvermə olmadan, heyətinə yeni üzvlərin qəbul edilməsi prosesidir. Bu, adətən, mövcud üzvlərin qərarı ilə, gizli və ya açıq səsvermə yolu ilə, lakin geniş ictimai iştirak və ya rəsmi seçki olmadan həyata keçirilir.
Kooptasiyanın mahiyyəti seçkili qurumun özünüidarəetmə hüququnun təzahürüdür. Mövcud üzvlər yeni üzvləri seçərkən, əsasən, onların öz aralarına uyğunluğunu, bacarıqlarını, təcrübələrini və qurumun məqsədlərinə töhfə verə bilmə qabiliyyətini nəzərə alırlar. Bu proses, demokratik seçkilərdən fərqli olaraq, daha çox elit və qapalı xarakter daşıyır.
Kooptasiya müxtəlif kontekstlərdə, məsələn, elmi cəmiyyətlərdə, idarə heyətlərində, klublarda və s. tətbiq olunur. Elmi cəmiyyətlər adətən öz üzvlərini, yüksək ixtisaslı və sahədə tanınmış alimləri kooptasiya yolu ilə seçirlər. Bu, qurumun keyfiyyətini qorumaq və yeni üzvlərin peşəkarlıq səviyyəsinin təmin edilməsi üçün mühüm bir mexanizmdir. Lakin eyni zamanda, kooptasiya qapalı sistemlər yarada və müəyyən qrupların maraqlarını qoruyaraq, şeffaflığı və rəqabəti məhdudlaşdıra bilər.
Kooptasiyanın üstünlüyü, təcrübəli və səriştəli üzvlərin seçilməsini təmin etməsidir. Lakin çatışmazlığı isə, müxtəlifliyin azalmasına, yeni ideyaların qəbulunun çətinləşməsinə və potensial olaraq, qurumun müəyyən dairənin maraqlarını əks etdirən qapalı bir qrupa çevrilməsinə səbəb ola bilməsidir. Beləliklə, kooptasiya özündə həm üstünlükləri, həm də riskləri ehtiva edən bir prosesdir.