izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Kontinent [lat. continens - bir-birinə bağlı, davamlı] Coğrafiyada qitə və ya materik olaraq bilinən, okeanlarla əhatə olunmuş, nisbətən böyük quru sahəsidir. Dünyanın əsas quru kütlələrini təşkil edən bu nəhəng torpaq parçaları, özünəməxsus geoloji quruluşu, relyefi, iqlimi və biomüxtəlifliyi ilə fərqlənir. Kontinentlərin sərhədləri bəzən mübahisəli olsa da, ümumiyyətlə, dəniz səviyyəsindən yuxarı olan geniş quru sahələrini əhatə edir.

Kontinentləri bir-birindən ayıran sərhədlər, adətən, dənizlərin və okeanların geniş sularıdır. Lakin bəzi hallarda, məsələn, Avropa və Asiya arasında, bu sərhəd coğrafi cəhətdən aydın deyil və bəzi coğrafiyaçılar onları birlikdə Avrasiya superkontinenti kimi qəbul edirlər. Bu, kontinent anlayışının sərt və qəti bir tərifə sahib olmamasını göstərir; elmi təsnifatdan asılı olaraq, kontinentlərin sayı və sərhədləri müxtəlif şəkildə müəyyən edilə bilər.

Kontinentlərin təkamülü geoloji tarix boyu davam edən tektonik plitələrin hərəkəti ilə sıx bağlıdır. Plitələrin sürüşməsi və toqquşması nəticəsində dağlar yaranır, okeanlar yox olur, yeni quru sahələri meydana çıxır və kontinentlərin forması dəyişir. Bu geoloji proseslər, milyon illər ərzində dünyanın xəritəsini tamamilə dəyişdirmiş və müasir kontinentlərin əmələ gəlməsinə səbəb olmuşdur. Hətta bu gün də bu proseslər davam edir, nəticədə kontinentlər öz formalarını yavaş-yavaş dəyişdirməkdədirlər.

Kontinentlər sadəcə coğrafi anlayışdan kənara çıxaraq, mədəniyyət, tarix və siyasət üçün də əhəmiyyətli bir rol oynayır. Hər bir kontinent özünəməxsus mədəniyyətə, dilə, ənənələrə və tarixi keçmişə malikdir. Bu da onları insanlıq tarixinin, sivilizasiyalarının və müxtəlif mədəniyyətlərin inkişafında mühüm amillərə çevirir. Beləliklə, kontinentlər coğrafi mövqeyindən əlavə, tarixin, mədəniyyətin və insan həyatının ayrılmaz bir hissəsini təşkil edir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz