izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Komprador (isp. comprador – alıcı) termini, şərq ölkələrinin müstəmləkə və ya yarımmüstəmləkə dövründə xarici kapital ilə yerli bazar arasında əlaqəni təmin edən yerli tacirləri və kapitalistləri ifadə edir. Bu, sadəcə "alıcı" mənasından daha çox mürəkkəb və çoxşaxəli bir sosial-iqtisadi fenomendir.

Kompradorlar, əsasən, xarici şirkətlərin yerli nümayəndələri kimi fəaliyyət göstərir, onların məhsullarını idxal edir, yerli istehsalçıları sıxışdırır və öz mənfəətlərini əldə etmək üçün yerli iqtisadiyyatın ehtiyaclarını deyil, xarici kapitalın maraqlarını önə çəkirdilər. Onlar, bir tərəfdən xarici kapitalın yerli bazara nüfuz etməsinə kömək edir, digər tərəfdən isə özləri üçün böyük sərvət yığır, yerli əhalinin isə iqtisadi cəhətdən zəifləməsinə səbəb olurdu.

Kompradorların fəaliyyəti sadəcə ticarətlə məhdudlaşmırdı. Onlar tez-tez siyasi proseslərə də müdaxilə edir, xarici güclərin maraqlarını qoruyur və yerli müqavimət hərəkatlarını zəiflətmək üçün çalışırdılar. Bu səbəbdən də, kompradorlar tez-tez milli azadlıq hərəkatlarının əsas düşmənlərindən biri kimi qəbul edilirdi.

Beləliklə, komprador yalnız bir "alıcı" deyil, həm də xarici müstəmləkəçiliyin yerli vasitəçisi, yerli iqtisadiyyatın istismarçısı və siyasi manipulyatoru idi. Bu termin, postkoloniyal müstəqillik hərəkatları dövründə, xarici asılılığın təzahürlərini ifşa etmək üçün geniş istifadə olunmuşdur və bu gün də iqtisadi və siyasi asılılığın təhlili üçün vacib bir anlayış olaraq qalır.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz