Kompleks sözü latın mənşəli olub, "complexus" sözündən götürülmüşdür və "əlaqəli", "bir-birinə bağlı" mənalarını ifadə edir. Lüğətlərdəki sadə "bir vəhdət təşkil edən şeylərin və ya hadisələrin məcmusu" tərifi, kompleks anlayışının zənginliyini tam əks etdirmir. Əslində, kompleks daha çox qarşılıqlı əlaqədə olan, bir-birini tamamlayan və ya bir-birindən asılı olan hissələrdən ibarət bir bütövü təsvir edir. Bu hissələr, öz aralarında mürəkkəb bir sistem yaradaraq, sadəcə cəmlənməkdən daha çox, yeni keyfiyyətlər əmələ gətirir.
Kompleks anlayışı yalnız fiziki obyektlər üçün deyil, həm də mənəvi, sosial və intellektual sahələrdə də istifadə olunur. Məsələn, "psixoloji kompleks" dedikdə, bir şəxsin daxili təcrübələrinin qarşılıqlı əlaqəsi və bu əlaqənin yaratdığı mürəkkəb və bəzən ziddiyyətli hisslər nəzərdə tutulur. Elmi komplekslər (məsələn, Mingəçevir su qovşağı kompleksi) isə texnoloji, mühəndislik və ekoloji amillərin qarşılıqlı təsirinin nəticəsidir. Bu komplekslər təkcə fiziki quruluş deyil, həm də sosial, iqtisadi və ekoloji təsirlərini nəzərə alaraq dəyərləndirilməlidir.
Beləliklə, "kompleks" sözü sadəcə bir yığın və ya cəmlənmə demək deyil. O, qarşılıqlı əlaqə, asılılıq, bütövlük və yeni keyfiyyətlərin yaranmasını əks etdirən daha mürəkkəb və çoxcəhətli bir anlayışdır. Mingəçevir su qovşağı kompleksi misalında, bu, bəndlər, hidroelektrik stansiyalar, suvarma kanalları və digər infrastruktur obyektlərinin bir-biri ilə sıx əlaqədə işləməsi və birgə enerji istehsalı, suvarma və digər funksiyaları yerinə yetirməsidir. Bu kompleks təkcə texniki bir quruluş deyil, həm də regionun iqtisadiyyatına, sosial həyatına və ətraf mühitinə təsir göstərən genişmiqyaslı bir sistemdir.