Komissariat (fr. əsli lat. commissariat; bax komissarlıq) sözü əslində fransız dilindən, fransızca söz isə öz növbəsində latın dilindən götürülmüşdür. Latınca "commissio" sözündən törəmişdir ki, bu da "əmanət edilmiş şey", "tapşırıq", "vəkalət" mənalarını verir. Beləliklə, komissariat sözü əsasən bir növ vəkalət, müəyyən bir vəzifənin, səlahiyyətin və ya tapşırığın icrası üçün yaradılmış qurum və ya idarəni ifadə edir.
Tarixən komissariatlar müxtəlif sahələrdə fəaliyyət göstərmişdir. Məsələn, hərbi komissariatlar hərbi çağırış, əsgər təminatı və digər hərbi məsələlərlə məşğul olurdular. Digər sahələrdə isə məsələn, ticarət, maliyyə və ya inzibati komissariatlar mövcud olmuşdur. Bu komissariatlar müəyyən bir ərazinin və ya sahənin idarə olunması, nəzarət edilməsi və ya müəyyən bir funksiyanın yerinə yetirilməsi üçün yaradılırdı.
Müasir dövrdə "komissariat" termini daha az istifadə olunsa da, bəzi kontekstlərdə hələ də rast gəlinir. Xüsusilə, tarixi kontekstdə, ədəbiyyatda və ya arxiv sənədlərində bu terminə tez-tez təsadüf etmək olar. Komissariatın əvəzinə, funksiyasına uyğun olaraq, "idarə", "şöbə", "departament", "agentlik" kimi daha müasir terminlər istifadə olunur. Ancaq sözün etimologiyasını və tarixi kontekstini bilmək onun mənasını daha yaxşı anlamağa və tarixi mənbələri daha dəqiq təhlil etməyə kömək edir.
Yekun olaraq, "komissariat" sözü müəyyən bir səlahiyyətə və ya tapşırığa malik olan bir qurum və ya idarəni ifadə edir və tarixi kontekstdə daha çox əhəmiyyət kəsb edir. Müasir dilin tələblərinə uyğun olaraq, daha spesifik və dəqiq terminlərin istifadəsi üstünlük təşkil edir.