izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Kollanmaq felinin Azərbaycan dilindəki mənası, sadəcə "kolla örtülmək" və ya "kol şəklini almaq"dan daha geniş və dərin mənalar ehtiva edir. Lüğətdəki qısa izahlar, bu sözün ifadə etdiyi təsviri və metaforik mənaları tam əks etdirmir.

Birinci mənası, yəni "kolla örtülmək, kol basmaq", əsasən bitki örtüyünün sıxlığı və yayılması ilə əlaqədardır. Bir ərazi, bir bina və ya hətta bir obyekt "kollanıb" deyildikdə, ətrafının kolluqla, yəni müxtəlif cür kollarla, otlarla və digər bitkilərlə tamamilə və ya qismən örtüldüyü nəzərdə tutulur. Bu, tərk edilmiş bir bağın, uzun müddət baxılmamış bir ərazinin və ya təbii şəkildə inkişaf etmiş bir ərazinin təsvirində istifadə oluna bilər. Hətta bir insanın da geyiminin və ya saçının "kollanması" metaforik olaraq dəqiq olmayan, dəqiq səliqəsizliyi ifadə edə bilər.

İkinci mənası olan "kol şəklini almaq, kol kimi olmaq" isə daha çox bitkinin böyümə formasını və görünüşünü ifadə edir. Bir ağacın "kollanması", onun budaqlarının sıx və səliqəsiz şəkildə yayılaraq, kolvari bir görünüş alması deməkdir. Bu, ağacın budanmaması, baxılmaması və ya təbii şərtlərin təsiri nəticəsində baş verə bilər. Mətndə verilən "Nar ağacı kollanıb" nümunəsi də bu mənanı gözəl əks etdirir. Nar ağacı, ümumiyyətlə, hündür bir ağac deyil, amma əgər baxılmasa, budaqları ətrafa yayılır və kolvari bir forma alır.

Ümumiləşdirərək deyə bilərik ki, "kollanmaq" sözü həm konkret, həm də metaforik mənalarda istifadə oluna bilən çox yönlü bir sözdür. O, yalnız bitki örtüyünün sıxlığını deyil, həm də səliqəsizlik, dəqiqsiz forma və nəzarətsiz böyüməni ifadə edir. Bu sözün istifadəsi kontekstdən asılı olaraq müxtəlif mənalar kəsb edə bilər.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz