Kolavat, əkin üçün kol-kosu yandırılıb təmizlənmiş yer deməkdir. Bu, sadəcə torpağın hazırlanması üsulunun adı deyil, həm də əkinçilik ənənələrinin və torpaqla olan münasibətin əksidir. Kolavatda becərilən taxılların məhsuldarlığı yüksək olur, çünki yandırılma nəticəsində torpaq kül və minerallarla zənginləşir, əvvəlki bitki qalıqları isə təbii gübrə rolunu oynayır.
Kolavat anlayışı, əkinçiliyin tarixi ilə sıx bağlıdır. Əcdadlarımız məhz bu üsulla torpağı əkinə hazırlayaraq, qida təminatını təmin edirdilər. Bu, təkcə əmək tələb edən bir proses deyildi, həm də təbiətlə ahəngdar yaşamağın, onun nemətlərindən istifadə etməyin bir yoludur. Kolavatın hazırlanması və əkinçiliyin aparılması, kənd təsərrüfatının ənənəvi üsullarına baxış bucağını əks etdirir.
“Kolavat kösövünə dönmək” deyimi isə torpağın məhsuldarlığının azalması, əvvəlki bərəkətin itməsi mənasını verir. Bu, yalnız əkinçilik kontekstində deyil, həm də ümumi mənada – bir işin, layihənin, hətta həyatın uğursuzluğunu, əvvəlki qüvvətin və potensialın itməsini ifadə edir. Beləliklə, bu deyim kolavatın əkinçilikdəki əhəmiyyətini vurğulayır və onun məhsuldarlığı ilə əlaqələndirir.
Ümumiləşdirərək demək olar ki, kolavat anlayışı, yalnız bir əkinçilik terminindən daha çox, qədim kənd təsərrüfatı ənənələrini, təbiətlə münasibətin özünəməxsus üsulunu və həyatın davamlılığını simvolizə edir. “Kolavat kösövünə dönmək” deyimi isə bu simvolizmin mənfi tərəfini əks etdirir.