izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Kim sözü Azərbaycan dilində çoxmənalı söz olub, müxtəlif kontekstlərdə fərqli mənalarda işlənə bilər. Ən geniş mənası "hansı şəxs, hansı insan" sualını ifadə etməsidir. Bu, sual əvəzliyi kimi istifadə edilən bir sözdür və müəyyən bir şəxsi, qrup insanı və ya varlığı təyin etmək üçün istifadə olunur. Məsələn, "Kim gəldi?" sualı müəyyən bir şəxsin gəlməsini soruşur.

Lüğətlərdə "Kim" sözünün klassik mənası kimi göstərilən "Bax, Xoş ol kəsə kim" ifadəsi isə, dəqiq bir şəxsi deyil, ümumi bir təsviri və ya tərifini ifadə edir. Bu ifadə daha çox poetik və ya məcazlı bir dildə istifadə olunur və əslində "görünüşü, xasiyyəti xoş olan kəs" mənasını verir. Sözün bu istifadəsi, şəxsin fiziki görünüşünün və ya xarakterinin gözəlliyini, xoşagəlməzliyini vurğulayır.

Mirzə Ələkbər Sabirin şeirindəki "Vel dolanıb, dağda çobandır; Asudə hamandır" misraları isə "Kim" sözünün kontekstual mənasını göstərir. Bu misralarda "Kim" sözü öncəki misralarda təsvir olunan şəxsiyyəti ifadə edir. Yəni, "Kim" sözü əvvəlcədən təsvir olunan xarakterik xüsusiyyətlərə sahib olan bir şəxsi təyin edir. Bu da "Kim" sözünün mətn daxilində hansı şəxsi təyin etdiyini anlamaq üçün əvvəlki hissələri oxumağın vacibliyini göstərir.

Beləliklə, "Kim" sözünün mənası sadə bir sual əvəzliyindən çox daha genişdir. O, həm konkret bir şəxsi, həm də ümumi bir təsviri, həm də kontekstə bağlı olaraq müxtəlif mənalarda istifadə oluna bilən çox yönlü bir sözdür. Onun mənası hər zaman kontekstdən asılı olaraq dəyişə bilər və məhz bu səbəbdən də dilçilikdə çox maraqlı bir obyekt sayılır.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz