izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Kifləmək və ya kifsimək sözləri Azərbaycan dilində əsasən köhnəlmiş, nadir istifadə olunan sözlərdir. "Kifləmək" əsasən kağızın, kitabın, sənədin uzun müddət istifadədən, nəmlikdən və ya saxlanma şəraitinin pisliyindən nəmlənib, zədələnib, yapışqan kimi bir hal alması mənasını verir. Bu, kağızın səthinin kiflənməsi, yumşalması, bir-birinə yapışması kimi təsəvvür edilə bilər. Mir Cəlalın nümunəsində olduğu kimi, "kifsimiş kağız" ifadəsi, köhnə, uzun müddət saxlanılan, nəm çəkmiş və qoxusu yayılan kağızları ifadə edir.

Sözün "kif" hissəsi, burada "qıf" kimi də deyilə bilən və əşyaların bir-birinə yapışmasını, bərkiməsini ifadə edən kökdən törəmişdir. Belə ki, "kifləmək" felinin əsasında yapışqanlıq, nəmlik və zədələnmə kimi elementlər durur. Bu proses zamanı kağız öz formasını və bütövlüyünü qismən itirir, səthi yapışqan olur və xarakterik bir qoxu yayır. "Kifsimək" isə "kifləmək" felinin daha az istifadə olunan, dialektal bir forması ola bilər.

Mir Cəlalın misalında idarənin pəncərələrinin açılması, kifləmiş kağız qoxusunun küçəyə yayılmasının təsvirindən belə aydın olur ki, köhnə sənədlərin, kağızların saxlanıldığı bir mühit təsvir edilir. Bu təsvir, həm də keçmişin, köhnəliyinin, zamanın təsiri altında qalmış əşyaların simvolik təsviri kimi də qəbul edilə bilər. Kifləmiş kağız qoxusu, həm fiziki, həm də metaforik olaraq keçmişin ətrini, köhnəlik izlərini özündə əks etdirir.

Yekun olaraq, "kifləmək" və "kifsimək" sözlərinin mənası, sadəcə kağızın nəmlənməsi ilə məhdudlaşmır. O, daha geniş mənada köhnəlmə, zədələnmə, zamanın təsiri altında qalma, keçmişin izləri kimi interpretasiyalara da yol açır. Sözün köhnəlməsi və nadir istifadə olunması, onun yerini daha müasir sinonimlərin tutmasına səbəb olmuşdur, lakin ədəbiyyatda, xüsusilə də köhnə əsərlərdə onun təsviri və ifadə gücünü görmək mümkündür.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz