izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Kiçik sözü Azərbaycan dilində həcm, ölçü və ya miqyas baxımından "böyük"ün əksini ifadə edən bir sifətdir. Yəni, müəyyən bir standartla müqayisədə daha az yer tutan, daha az miqdarda olan və ya daha qısa olanı ifadə edir. Sadəcə "balaca" və ya "xırda" olmaqdan daha çox, nisbi bir anlayışı əks etdirir; bir şeyin kiçik olub-olmaması müqayisə etdiyimiz ölçüyə, miqyas əsasına bağlıdır.

Məsələn, "kiçik əl" deyərkən, orta ölçülü bir əldən daha kiçik bir əldən danışırıq. "Kiçik göz" ifadəsi isə böyük gözlərlə müqayisədə daha kiçik gözləri, "kiçik otaq" isə geniş bir otağa nisbətən daha dar və sərt bir otağı təsvir edir. Eyni şəkildə "kiçik qab" və "kiçik kitab" ifadələri də həcm və ölçü baxımından kiçik ölçüləri ifadə edir.

Lakin "kiçik" yalnız fiziki ölçüləri deyil, həm də miqdarı, əhəmiyyəti, dərəcəsi və s. kimi mücərrəd anlayışları da ifadə edə bilər. Məsələn, "kiçik bir məbləğ", "kiçik bir qrup", "kiçik bir səhv" kimi ifadələrdə "kiçik" miqdar, əhəmiyyət və ya dərəcə baxımından azlığı ifadə edir. Bu mənada "az", "cüz'i" kimi sözlərlə sinonim ola bilər.

Maraqlı bir məqam odur ki, "kiçik" sözü kontekstdən asılı olaraq müxtəlif emosional rənglər daşıya bilər. Bəzən "incə", "nəfis" və "sevimli" kimi müsbət emosional rənglər əks etdirir, bəzən isə "əhəmiyyətsiz", "əhəmiyyət kəsb etməyən" kimi mənfi konnotasiyalara malik ola bilər. Məsələn, "kiçik bir hədiyyə" ifadəsi sevimli bir hədiyyəni, "kiçik bir yardım" ifadəsi isə az və kifayət etməyən bir köməyi ifadə edə bilər.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz