Kəvələ (lat. Ardeola ralloides) Azərbaycan faunasının zənginliyini təşkil edən, maraqlı xüsusiyyətlərə malik bir quş növüdür. "Kəvələ" sözü özündə həm bataqlıq ərazilərinə uyğunlaşmasını, həm də görünüşünü əks etdirir. Uzun boyunlu və nazik ayaqlı olması ilə seçilən bu quş əsasən bataqlıqlar, çay sahilləri, göllər və su hövzələri kimi suvarma yerlərində yaşayır. Onun həyat tərzi ilə bağlı bir çox maraqlı məlumatlar mövcuddur.
Kəvələlərin əsas qidasını balıqlar, su onurğasızları, kiçik sürünənlər və amfibiyalar təşkil edir. Ovçuluq bacarığı ilə seçilən bu quşlar səbirli şəkildə su kənarında gözləyərək yırtıcısını gözləyir və sürətli hərəkətlərlə onu tutur. Diqqət çəkən xüsusiyyətlərindən biri də, kamuflyaj bacarığıdır. Çox vaxt ətraf mühitin rənglərinə uyğunlaşaraq özünü gizlətməyi bacarır, bu da ovçuluqda ona üstünlük verir.
Yuva qurma zamanı kəvələlər əsasən bataqlıq bitkilərindən istifadə edir və sıx bitki örtüyünə yaxın yerlərdə yuva qururlar. Bu, onları yırtıcılardan qorumağa kömək edir. Kəvələlər koloniyalarla yaşamağı üstün tuturlar və hətta bir-birlərinə yaxın məsafədə yuva qururlar. Bu, həm qorunma, həm də sosial əlaqələrin qorunması baxımından vacibdir.
Kəvələlərin yayılma arealı geniş olsa da, əhalinin sayı müəyyən təhlükələrlə üzləşir. Yaşayış yerlərinin məhv olması, su çirklənməsi və brakonyerlik kəvələlərin sayının azalmasına səbəb olur. Bu səbəbdən də bu nadir quş növünün qorunması üçün müvafiq tədbirlərin görülməsi vacibdir. Onların qorunması həm də biomüxtəlifliyin qorunması üçün əhəmiyyətlidir.