Kətəməz sözü Azərbaycan mətbəxinin zənginliyini əks etdirən maraqlı bir termindir. Əslində, iki əsas mənası vardır və hər ikisi də süd məhsullarının kulinar istifadəsinə əsaslanır. Birinci mənası, həqiqətən də, ənənəvi bir ərzaq məhsuluna işarə edir: yeni doğmuş heyvanın ilk südündən hazırlanmış yemək. Bu, sadəcə bir yemək deyil, əcdadlarımızın təbiətə bağlılığının, qida ehtiyatlarından maksimum faydalanma bacarığının bir göstəricisidir. Yeni doğulmuş heyvanın ilk südü, əsrlər boyu qiymətli bir qida mənbəyi olaraq qəbul edilmiş, müalicəvi xüsusiyyətlərinə inanılmış və müxtəlif yeməklərin hazırlanmasında istifadə olunmuşdur. Belə bir yeməyin hazırlanması və dadı, həmçinin tarixi kontekstdə qiymətləndirilməlidir.
Kətəməzin ikinci mənası isə daha geniş yayılmış və müasir Azərbaycan mətbəxində daha çox rast gəlinən bir şirin növünü təsvir edir: xəmirinə süd, şəkər, yumurta və yağ qatılaraq bişirilən girdə şirin çörək. Bu şirin çörək, həm dadına, həm də formasına görə fərqlənir. Girdə forması, bəlkə də, günəş və dolğunluq simvolu kimi də anlaşılmalıdır. Süd, şəkər, yumurta və yağın birləşməsi isə, şirin çörəyin zəngin dadını və qidalı xüsusiyyətini təmin edir. Kətəməzin bu versiyası, həm adi günlərdə, həm də bayramlarda süfrələrimizin bəzəyidir və ailəvi məclislərdə xoş bir ləzzət kimi qəbul edilir. Beləliklə, "kətəməz" sözü, tarixin və ənənənin izlərini daşıyan, Azərbaycan mətbəxinin qədim və müasir elementlərini özündə birləşdirən bir termindir.