izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Kəstanə (yun. mənşəli) sözü əsasən şabalıd meyvəsinin rəngini ifadə edir. Lakin, Azərbaycan dilində geniş mənada qəhvəyi-qırmızımtıl, tünd qırmızıya çalan bir çalar kimi də işlədilir. Bu rəng, şabalıdın qabığının rənginə bənzərliyi ilə seçilir və müxtəlif tonlarda - açıq kəstanədən tutmuş, tünd, demək olar ki, qara rəngə yaxın kəstanə tonlarına qədər geniş spektr əhatə edir. Beləliklə, "kəstanə rəngli saçlar" deyərkən, sadəcə qəhvəyi rəngli saçlardan deyil, həm də bu rəngin tündlüyündən və ya açıqlığından, qırmızımtıl və ya qəhvəyi çalarlarının üstünlüyündən asılı olaraq, daha konkret bir rəng nüansı nəzərdə tutulur.

"Kəstanə" sözünün mənası yalnız rənglə məhdudlaşmır. Figurativ mənada, məsələn, "kəstanə kimi möhkəm" ifadəsi şabalıdın sərt qabığını və ya meyvənin möhkəm quruluşunu əks etdirərək, möhkəmlik, davamlılıq və dayanıqlığı ifadə edə bilər. Bu da sözün semantik potensialını daha da genişləndirir.

Sözün etimologiyasına nəzər salsaq, yunan mənşəli olmasının qədim dövrlərdən bəri şabalıd meyvəsinin və onun rənginin insan həyatında müəyyən əhəmiyyət kəsb etdiyini göstərir. Çünki bir sözün müxtəlif dillərdə oxşar mənalarda işlənməsi, həmin sözün tarixinin və mədəniyyətlərarası əlaqələrinin gücünü əks etdirir.

Misal olaraq verilən cümlədə "həddindən fəzlə gur kəstanə rəngli saçlar" ifadəsi sadəcə saçların rəngini deyil, həm də onların zənginliyini, bolluyunu, gözəlliyini və cəlbediciliyini ifadə edərək, bütövlükdə obrazın təsvirinə əlavə rəng qatır.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz