izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Kəsrət (ər. كثرة - kəsrət) sözü Azərbaycan dilində "çoxluq", "bolçuluq" mənasında işlənir. Sadəcə "çox" demək deyil, kəsrət daha çox sayca, miqdarca və ya dərəcəcə həddindən artıq çoxluğu, sıxlığı, zənginliyi ifadə edir. Bu, sadəcə ədədi çoxluqdan fərqli olaraq, bəzən həddən artıq çoxluq, bolluq və ya sıxlıq təəssüratı yaradır. Məlumatda verilən misalda olduğu kimi, şəhərin havasının qəlizliyi, tozu və zəhmətinin kəsrəti, bu amillərin həddən artıq miqdarını və onların insanı yorğun hala salma dərəcəsini vurğulayır.

Kəsrət sözünün mənası kontekstdən asılı olaraq dəyişə bilər. Məsələn, "sərvətin kəsrəti" deyəndə mal-dövlətin çoxluğunu, "əhalinin kəsrəti" deyəndə isə əhalinin sıxlığını və ya çoxluğunu nəzərdə tuturuq. Yəni kəsrət yalnız sayı deyil, həm də sıxlığı, yoğunluğu, həcmi, miqdarı və intensivliyi ifadə edə bilər. Bu baxımdan, "çoxluq" sözü kəsrətin tam sinonimi deyil və onun mənasını tam əhatə etmir.

Ədəbi dil və poetik əsərlərdə kəsrət sözü, çoxluğun və bolluğun estetik təəssüratını gücləndirmək üçün, obrazlılığı artırmaq üçün istifadə olunur. Misal üçün, "ulduzların kəsrəti" deyəndə, sadəcə çoxluq deyil, göy üzünün ulduzlarla dolu, əzəmətli və heyrətamiz görünüşü canlanır. Beləliklə, kəsrət sözü sadə bir say mənasından çıxaraq, daha geniş məcazi anlam da daşıya bilir.

Qısacası, kəsrət sözü, sadəcə çoxluq mənasını verən bir söz deyil, həm də bu çoxluğun həddini, təsirini, intensivliyini və estetik təəssüratını əks etdirən zəngin bir leksik vahiddir. Onun mənasını tam anlamaq üçün sözün işləndiyi kontekstin nəzərə alınması vacibdir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz