Kəsəkləşmək felinin əsas mənası, bir maddənin və ya cismin bütöv, bir-birinə yapışmış hissəciklərdən ibarət, qeyri-bərabər formalı və ölçülü kəsəklərə çevrilməsidir. Bu proses, maddənin quruluşunda baş verən fiziki dəyişiklikləri əks etdirir. Maddənin əvvəlki halından fərqli olaraq, kəsəkləşdikdən sonra daha sıx, daha möhkəm və daha az axıcı olur.
Kəsəkləşmə müxtəlif səbəblərdən baş verə bilər. Məsələn, suyun buxarlanması nəticəsində palçıq quruyub kəsəkləşir; maye maddələrin soyuması və bərkiməsi zamanı kəsəklənmə müşahidə olunur; ya da kimyəvi reaksiyalar nəticəsində maddənin strukturunda baş verən dəyişikliklər kəsəkləşməyə səbəb ola bilər. Hətta, toz və ya tozlu hissəciklərin bir-birinə yapışması ilə də kəsəkləşmə baş verə bilər.
Misal olaraq, palçıq quruyub kəsəkləşməsi prosesini götürək. İlkin olaraq maye halda olan palçıq, suyun buxarlanması ilə quruyur və birləşən hissəciklər kəsəklər əmələ gətirir. Bu kəsəklərin ölçüsü və forması müxtəlif olur və onların əmələ gəlməsi palçıqdakı hissəciklərin qarşılıqlı təsiri və onların yapışma qabiliyyəti ilə müəyyən olunur.
Beləliklə, "kəsəkləşmək" sadəcə bir maddənin "kəsək olmağı" deyil, həm də bu prosesin arxasında duran fiziki və ya kimyəvi dəyişiklikləri əks etdirən daha mürəkkəb bir anlayışdır. Bu termin, müxtəlif sahələrdə, o cümlədən kənd təsərrüfatı, tikinti, kimya və s. sənaye sahələrində istifadə olunur.