izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Kərtik sözü Azərbaycan dilində əsasən ağac emalçılığı və ya taxta işləmə ilə bağlı bir termin olaraq istifadə olunur. Lüğətlərdəki qısa izahlar kifayət qədər dəqiq olsa da, bu sözün daha geniş mənasını və tarixi kontekstini araşdırmaq maraqlıdır.

Kərtik, kəsici bir alət (balta, dəmir, qayçı və s.) vasitəsilə ağac və ya taxta üzərində yaradılan, ümumiyyətlə, nazik və uzunsov, dişə bənzər bir işarədir. Bu işarə müxtəlif məqsədlər üçün edilə bilər: ölçmə işarələri, taxtada hissələrin birləşdirilməsi üçün nişanlar, bədii oymalarda bəzək elementi kimi və s. Ona görə də kərtiyin formasının, ölçülərinin və dərinliyinin dəqiq müəyyən edilməsi çox önəmlidir, çünki bu, son məhsulun keyfiyyətinə birbaşa təsir edir.

Tarixi baxımdan, kərtiklər yalnız müasir ağac emalçılığında deyil, həm də köhnə tikinti texnologiyalarında, gəmiqayırmada, taxtadan əşyaların hazırlanmasında geniş istifadə olunurdu. Məsələn, köhnə evlərin taxtalarında və ya gəmilərin gövdələrində hələ də bu kərtiklərə rast gəlinə bilər. Bu kərtiklərin forması və yerləşməsi həmin dövrün tikinti üsullarına dair dəyərli məlumatlar verir.

Kərtik sözünün "çərtik", "nişan" kimi sinonimləri ilə yanaşı, bəzi dialektlərdə fərqli mənalarda da istifadə olunması mümkündür. Bu, sözün zaman içində məna dəyişikliklərinə uğramasının və müxtəlif regional ləhcələrə uyğunlaşmasının göstəricisidir. Beləliklə, kərtik sadə bir termin olmaqdan daha çox, bir tarixi, mədəni və texniki kontekstin əyani ifadəsidir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz