Kərkəs (fars. كركس; kerkəs) – Acılı yırtıcı quşların Accipitridae fəsiləsinə aid olan iri heyvanlardır. Azərbaycan dilində "kərkəs" sözü ümumiləşdirilmiş bir termin olaraq müxtəlif növləri əhatə edir. Bu növlər arasında bəzi əsas fərqləndirici xüsusiyyətlərə görə fərqli adlar da istifadə olunur: qara kərkəs, ağbaş kərkəs, leş kərkəsi (qarğıdalı kərkəsi) və s. Bu adlar quşların rənglərinə, başlarının formasına və ya əsasən qidalanma vərdişlərinə əsasən verilir.
Kərkəslər əsasən leşlə qidalanan heyvanlardır. Onlar ətraf mühitin təmizləyiciləri kimi mühüm rol oynayırlar, çünki ölü heyvanların parçalanmasını sürətləndirərək xəstəliklərin yayılmasının qarşısını alırlar. Güclü gözləri və kəskin görmə qabiliyyətləri sayəsində uzun məsafələrdən belə leşi aşkar edə bilirlər. Kərkəslərin uçuşları da diqqət çəkəndir – onlar termik qalxmalar vasitəsilə enerji sərf etmədən saatlarla havada qala bilir, potensial qida mənbələrini axtarırlar.
Müxtəlif mədəniyyətlərdə kərkəslər müxtəlif simvolik mənalara malikdirlər. Bəzi yerlərdə ölüm və parçalanma ilə əlaqələndirilirlər, digər yerlərdə isə yenidən doğuş, müdriklik və ya hətta qoruyucu qüvvələr ilə əlaqələndirilir. Onların görünüşü və həyat tərzi insanları həmişə maraqlandırmış, ədəbiyyat və incəsənətdə müxtəlif obrazlar yaradılmasına səbəb olmuşdur. Məsələn, verilən nümunədəki "Ancaq arabir havada nəş arzusunda gəzən kərkəslərdən savayı bir..." ifadəsi kərkəsin ölüm və leşlə əlaqəsini vurğulayır.
Kərkəslərin müxtəlif növləri coğrafi yayılma baxımından da fərqlənirlər. Bəzi növlər daha geniş ərazilərdə yaşayır, bəziləri isə daha məhdud areallara malikdir. Onların populyasiyalarının qorunması üçün müəyyən tədbirlərin görülməsi vacibdir, çünki bu quşlar ekosistemlərin sağlamlığı üçün əhəmiyyətlidir.