Kəpəng sözü Azərbaycan dilində əsasən zirzəmilərə, anbarlara və ya digər yeraltı sahələrə giriş təmin edən, ümumiyyətlə altdan yuxarı açılan bir növ qapını ifadə edir. Bu qapıların xüsusiyyəti onların yerə quraşdırılması və üfüqi və ya şaquli istiqamətdə hərəkət etməsidir. Həm də, bəzən ağır yük daşıyan mexanizmlərlə təchiz olunur.
Kəpənglər, adətən, möhkəm və davamlı materiallardan, məsələn, metal və ya betonlardan hazırlanır. Onların ölçüləri və dizaynları istifadə məqsədindən və yerləşdiriləcəyi yerin xüsusiyyətlərindən asılı olaraq dəyişir. Məsələn, bir ev zirzəmisinin kəpəngi, bir sənaye anbarının kəpəngindən fərqli olaraq daha kiçik və sadə ola bilər.
“Kəpəng” termini, həmçinin, daha geniş mənada, yeraltı girişləri bağlayan hər hansı bir mexanizmi təsvir etmək üçün də istifadə oluna bilər. Bu mənada, “lyuk” sözü ilə sinonim kimi qəbul edilə bilər. Ancaq “lyuk” daha çox kiçik və dəyirmi açılışları ifadə edərkən, “kəpəng” daha böyük və düzbucaqlı açılışlar üçün istifadə olunur.
Tarixən, kəpənglər insanların yeraltı sahələrə giriş-çıxışını təmin etməkdən əlavə, mühafizə və təhlükəsizlik məqsədləri üçün də istifadə olunmuşdur. Müasir dövrdə isə kəpənglər həm yaşayış, həm də sənaye binalarında geniş tətbiq olunur və müxtəlif texnoloji həllərlə təchiz oluna bilər (məsələn, avtomatik açılış-bağlanma sistemləri).
Beləliklə, "kəpəng" sözü sadə bir qapıdan daha çox, funksiyaları, dizaynı və materialları ilə fərqlənən, spesifik bir tip qapını təmsil edir və Azərbaycan memarlığının və dilinin zənginliyinin əyani nümunəsidir.