Kəndxudalıq sözü, Azərbaycan dilinin izahlı lüğətlərində "kətxudalıq" sözünün sinonimi kimi qeyd olunsa da, mənasını daha geniş və dəqiq şəkildə izah etmək mümkündür. Kəndxudalıq, bir kəndin, ya da kiçik bir yaşayış məntəqəsinin idarə olunması, rəhbərliyi və ya bu işlə məşğul olmaq vəzifəsidir. Tarixi kontekstdə, kəndxudalıq vəzifəsi çox zaman ictimai nüfuz, təcrübə və hörmətə malik bir şəxsə həvalə olunurdu.
Kəndxudun vəzifələri geniş və çoxşaxəli idi. O, kənd əhalisinin məsələləri ilə məşğul olur, torpaqların bölüşdürülməsində, vergilərin toplanmasında, icmanın daxili qaydalarının təmin edilməsində, mübahisələrin həllində və kəndin xarici əlaqələrinin qurulmasında mühüm rol oynayırdı. Beləliklə, kəndxudalıq sadəcə bir vəzifə deyil, həm də böyük bir məsuliyyət və ictimai fəaliyyət idi.
Sözün etimologiyasına nəzər salsaq, "kənd" və "xudalıq" sözlərindən əmələ gəldiyini görərik. "Xudalıq" sözü isə rəhbərlik, idarəçilik mənasını verir. Ona görə də kəndxudalıq, kəndin rəhbərliyini, idarə olunmasını bildirir. Lüğətlərdə "kətxudalıq" kimi qeyd olunmasının səbəbi, bəlkə də, dilin təkamülü zamanı baş verən fonetik dəyişikliklər və ya yazılışlardakı variasiyalardır.
Nümunə cümlədə ("Görünür ki, elə o vaxtdan kəndxudalıqda gözü var imiş. “M.N.lətif.”") sözün mənası, şəxsin kənd idarəçiliyinə olan marağını və ya həvəsini, bu sahədə mövqeyə sahib olma arzusunu ifadə edir. Beləliklə, kəndxudalıq sözü, sadəcə bir vəzifəni deyil, həm də bir istəyi, bir hədəfi bildirə bilər.