izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Kəmtərin sözü fars dilindən gəlmiş klassik bir sözdür və əsasən aşağıdakı mənaları əhatə edir: alçaq, aşağı, aciz, yazıq və miskin. Lüğətlərdə sadəcə bu mənaların verilməsi sözün zəngin imkanlarını tam əks etdirmir. Çünki "kəmtərin" sadəcə fiziki və ya sosial bir vəziyyəti ifadə etməkdən daha çox, bir həyat tərzini, hətta bir mənəvi vəziyyəti təsvir edir.

Sözün "alçaq" və "aşağı" mənaları həm fiziki məkana, həm də sosial iyerarxiyaya aid ola bilər. Məsələn, coğrafi olaraq aşağıda yerləşən bir ərazini və ya sosial cəhətdən aşağı təbəqəyə aid bir insanı təsvir etmək üçün istifadə oluna bilər. Lakin bu mənalar "kəmtərin"in tam mənasını vermir. Çünki o, daha çox bir insanın özünü qiymətləndirməsinə, özünə olan baxışına işarə edir.

"Aciz", "yazıq" və "miskin" mənaları isə "kəmtərin"in mənəvi tərəfini vurğulayır. Bu mənalar, insanın maddi və ya mənəvi ehtiyac içində olmasını, zəif və köməksiz olduğunu ifadə edir. Ancaq bu təsvirlər də tam deyil. Çünki "kəmtərin" təkcə zəifliyi deyil, həm də bu zəifliyin fərqində olmağı, özünü qəbul etməyi ehtiva edir. Bu baxımdan "kəmtərin" müəyyən bir təvazökarlığı da ifadə edə bilər.

Misal olaraq verilən şeir parçası ("Leyli deməyin ki, nazənindir; Bir tirə kənizi-kəmtərindir") də bu mənaları birləşdirir. Leylinin gözəlliyindən danışmaqla yanaşı, onun həm də müəyyən bir təvazökarlıq və ya hətta acizlik içində olduğunu ifadə edir. Beləliklə, "kəmtərin"in mənası sadəcə sözlükdəki təriflərlə məhdudlaşmır, kontekstdən asılı olaraq daha dərin və çoxcəhətli mənalar kəsb edir.

Nəticə olaraq, "kəmtərin" sözü, fiziki və sosial vəziyyətin təsvirindən daha əhatəli bir mənaya malikdir. O, həm alçaqlığı, aşağılığı, acizliyi, yazıqlığı, miskinliyi, həm də müəyyən bir təvazökarlığı, özünə olan münasibəti ifadə edir. Sözün tam mənasını anlamaq üçün yalnız sözlük təriflərinə deyil, həm də istifadə olunduğu kontekstlərə diqqət yetirmək lazımdır.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz