izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Kəmsər (fars. كمسر-dən) sözü köhnə Azərbaycan dilində istifadə olunan bir zərfdir. Müasir dil qaydalarına görə "ağılsız", "ağıldan kəm", "əclaf" və ya "axmaq" kimi sözlərlə sinonimdir. Ancaq "kəmsər" sadəcə ağılsızlığı deyil, daha çox ağılsızlıqdan irəli gələn əməllər və davranışlarla əlaqələndirilir. Bu söz sadəcə intellektual qabiliyyətin azlığını deyil, həm də əxlaqsızlığı, düşüncəsizliyi, özbaşına hərəkətləri ifadə edə bilər. Belə ki, "kəmsər" sözü ilə ifadə olunan şəxs sadəcə ağılsız deyil, həm də öz hərəkətlərinin nəticələrini dərk etməyən, cəmiyyət üçün təhlükə yarada biləcək qədər məsuliyyətsiz bir insandır.

Etimoloji baxımdan fars dilindən götürülmüş "kəmsər" sözü "kəm" (az, qüsurlu) və "sər" (baş, ağıl) komponentlərindən təşkil olunmuşdur. Yəni, "ağılı az olan", "ağılı qüsurlu olan" mənasını verir. Lakin zaman keçdikcə bu sözün mənası daha genişlənmiş və yalnız intellektual çatışmazlığı deyil, həm də mənəvi qüsurları, əxlaqsızlığı ehtiva etməyə başlamışdır. Bu baxımdan "kəmsər" sözü, sadəcə bir təsvir deyil, dəyərləndirməni də özündə əks etdirən bir ifadədir.

Müasir Azərbaycan dilində "kəmsər" sözü nadir hallarda işlənərək ədəbiyyatda və ya köhnə əsərlərin tərcümələrində rast gəlinir. Sözün daha çox köhnəlmiş formada qalması onun müasir dilin daha dəqiq və çoxmənalı sözləri ilə əvəz olunması ilə əlaqədardır. Ancaq bu sözün tarixi və mədəni konteksti, onun sinonimlərinə nisbətən daha zəngin və rəngarəng bir məna çalarına malik olduğunu göstərir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz