izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Kəmfürsətlik (kəm- + fürsət + -lik) sözü Azərbaycan dilində tündxasiyyətliyi, tündməcazlığı, tez qıcıqlanmağı və hövsələsizliyi ifadə edir. Sadəcə "tez özündən çıxma" mənası ilə kifayətlənmək düzgün deyil, çünki bu, kəmfürsətliyinin yalnız bir tərəfini əks etdirir. Daha dəqiq desək, kəmfürsətlik, daxili nəzarət və özünü idarəetmə qabiliyyətinin zəifliyindən qaynaqlanan bir haldır. Bu vəziyyətdə olan şəxs tez-tez əsəbləşir, qıcıqlanır, səbrsiz davranır və emosional reaksiyaları nəzarətdən kənarda qalır.

Kəmfürsətlik, ətraf mühit faktorlarından asılı olaraq müxtəlif şəkildə özünü göstərə bilər. Bəzi hallarda özünü açıq şəkildə, qışqırıq, söyüş, hətta fiziki təcavüz kimi nümayiş etdirə bilərkən, bəzi hallarda daha gizli, passiv-aqressiv davranışlarla özünü büruzə verə bilər. Məsələn, susma, təhqir, laqeydlik kimi ifadələrlə. Bu da kəmfürsətliyin çoxcəhətli və mürəkkəb bir xüsusiyyət olduğunu göstərir.

Misal olaraq verilən “Almaq istəyir, çox kəmfürsətlik eləyir, ay oğul” cümləsində, şəxsin almaq istəyini ifadə etmə formasının səbrsiz, hövsələsiz, özünü nəzarətdə saxlamayan bir tərzdə olduğu vurğulanır. Bu, sadəcə bir mal almaq istəyindən daha çox, şəxsin ümumi xarakterinin və davranış tərzinin bir əksidir.

Psixologiya baxımından kəmfürsətlik, stressin, psixoloji problemlərin, hətta bəzi tibbi vəziyyətlərin nəticəsi ola bilər. Ona görə də, kəmfürsətlik sərgiləyən şəxslərə daha anlayışlı yanaşmaq və ehtiyac olduqda peşəkar kömək axtarmaq vacibdir. Kəmfürsətlik, düzgün yanaşma ilə, idarə edilə bilən və hətta aradan qaldırıla bilən bir xüsusiyyətdir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz