Kəmərlənmək - Azərbaycan dilinin zəngin leksikasında özünəməxsus yeri olan bu feil, əsasən iki əsas mənada işlənir: hər ikisi də "əhatə olunmaq", "çevrələnmək" fikrini ifadə etsə də, kontekstə görə fərqli çalarlar qazanır.
Birinci mənası daha konkret və fiziki təsirlə bağlıdır: beldən tutulub yerə yıxılmaq, güclə yerə çəkilmək deməkdir. Bu mənada kəmərlənmək, bir növ məcburi hərəkətsizliyə, təslim olmağa məcbur etməni ifadə edir. Təsəvvür edin: güclü bir düşmən tərəfindən ələ keçirilmiş, belindən tutulub yerə sərilmiş bir insan. Bu vəziyyət kəmərlənməyin birinci mənasını tam əks etdirir.
İkinci mənası isə daha geniş və metaforikdir: bir şeyin başqa bir şeylə əhatə olunması, dövrəyə alınması, tamamilə örtülməsi və ya əhatə dairəsinə alınması deməkdir. Məsələn, "Kənd yarğanla kəmərlənmişdir" cümləsində kənd, yarğan tərəfindən tamamilə əhatə olunmuş, sanki yarğan onu qoluna almış kimi təsvir olunur. Bu mənada kəmərlənmək, coğrafi vəziyyətin, ərazinin forma və xüsusiyyətlərinin təsvirində istifadə olunan təsviri bir vasitədir. Yarğan kəndi sanki bir kəmər kimi bürüyür, onun ətrafını əhatə edir. Bu məna, birinci mənadan fərqli olaraq, heç bir zorakılıq və ya fiziki təsiri ifadə etmir.
Beləliklə, "kəmərlənmək" sözü fiziki təmasdan tutmuş coğrafi təsvirlərə qədər geniş məna spektrini əhatə edir və istifadə olunan kontekstdən asılı olaraq fərqli mənalar kəsb edir. Sözün bu çox yönlülüyü Azərbaycan dilinin ifadə qabiliyyətinin zənginliyinin göstəricisidir.