Kəmər3 (arxit.) - Qapı, pəncərə və ya digər oxşar açılışların üstündə yarımdairə (qövs) formasında inşa edilmiş memarlıq elementidir. Bu element bəzən sadəcə funksional yük daşısa da, daha çox estetik məqsədlərə xidmət edərək binanın ümumi görünüşünə zəriflik və gözəllik qatır. Kəmərin forması və ölçüləri binanın üslubundan, memarlıq dövründən və funksional tələblərdən asılı olaraq dəyişə bilir.
Kəmərlər tarix boyu müxtəlif mədəniyyətlərdə geniş istifadə olunmuş, incəsənətin və memarlığın ayrılmaz hissəsi olmuşdur. Qədim Roma memarlığında, məsələn, kəmərlər geniş yayılmış, ağır yük daşıma qabiliyyətləri sayəsində böyük və möhtəşəm binaların tikintisinə imkan vermişdir. Onların istifadəsi yüksək konstruksiyaların yaradılmasına, daha geniş və açıq interyerlərin formalaşmasına şərait yaratmışdır. Qövs şəklinin özünəməxsus estetikası da binanın vizual cəlbediciliyini artırmışdır.
Azərbaycan memarlığında da kəmərlər əsrlər boyu geniş tətbiq olunmuşdur. Qədim abidələrimiz, məscidlər, türbələr və saraylar kəmərlərin müxtəlif formalarının və bədii tərtibatlarının əyani nümunələrini təqdim edir. Tunc dövrünə aid kəmərlər isə incəsənətimizin erkən inkişaf mərhələsi haqqında qiymətli məlumatlar verir və o dövrün ustalarının bacarığını nümayiş etdirir. Bu abidələr sadəcə olaraq memarlıq əsərləri deyil, həm də tarixin, mədəniyyətin və incəsənətin canlı şahidləridirlər.
Beləliklə, kəmər sadəcə bir memarlıq elementi deyil, həm də tarixi-mədəni kontekstdə öz əhəmiyyətini saxlayan, binalara funksional və estetik keyfiyyətlər bəxş edən, uzun illər boyu memarlıq dilinin əsas komponentlərindən biri olmuşdur.