Kələmbaş sözü Azərbaycan dilində əsasən iri, şişkin, girdə başı olan insan üçün işlədilir. Sifət kimi istifadə olunan bu söz, fiziki görünüşü təsvir edərək, başın ölçüsünə və formasına diqqət çəkir. Sadəcə "böyük başlı" demək deyil, başın formasının da xüsusiyyətini əks etdirir – girdə və dolğun bir baş.
Lüğətlərdəki qısa izahdan fərqli olaraq, "kələmbaş" sözünün emosional yükü də var. Bəzən mehriban, bəzən isə məzəli bir tonda işlədilir. Sözün kontekstə bağlı olaraq, müsbət, neytral və ya hətta bir az mənfi bir məna da kəsb edə bilməsi mümkündür. Məsələn, "kələmbaş uşaq" deyərkən, sevimli bir uşağın şirin görünüşünə işarə edilə bilər, amma "kələmbaş adam" deyərkən fiziki xüsusiyyətin önə çəkilməsi ilə yanaşı, bəlkə də, adamın bir az ağılsız və ya savadsız görünüşü də nəzərdə tutula bilər.
Etimoloji baxımdan, sözün "kələm" (girdə, dolğun baş) və "baş" sözlərinin birləşməsindən əmələ gəldiyi güman edilir. "Kələm" sözü öz-özlüyündə də girdə və dolğun cisimləri ifadə edir (məsələn, kələm yarpağı). Beləliklə, "kələmbaş" sözü bu iki sözün təsviri mənalarının birləşməsi ilə yaranmış, obrazlı və təsvirə malik bir söz kimi qalır.
Qısacası, "kələmbaş" sadəcə bir fiziki xüsusiyyəti ifadə etməklə kifayətlənmir; o, sözün işlədildiyi kontekstdən asılı olaraq müxtəlif emosional və məna çalarları əks etdirən maraqlı və rəngarəng bir sözdür.