Kələkə sözü Azərbaycan dilində yeni doğmuş heyvanın, xüsusilə də quzu və ya bala heyvanın, ilk südünün bişmiş halını ifadə edir. Bu, sadəcə bişmiş süd deyil, daha çox xüsusi bir məna daşıyır. Çünki bu süd, ana heyvanın doğduqdan dərhal sonra ifraz etdiyi, körpəsinin ilk qidası olan, xüsusi qida dəyərinə malik bir mayedir. Bu süd, adi südə nisbətən daha qatı, daha yağlı və daha qidalıdır, bəzən də içindəki antikorlar sayəsində körpəni xəstəliklərdən qoruyur.
Kələkənin hazırlanması üsulları müxtəlif ola bilər. Bəzi bölgələrdə qaynadılaraq, bəzilərində isə yavaş odda bişirilərək hazırlanır. Bişirmə prosesi südün daha qatılaşmasına və dadının dəyişməsinə səbəb olur. Dadı, südün tərkibinə və bişirmə üsuluna görə dəyişsə də, ümumiyyətlə yumşaq və xoşagəlməz bir dadı var. Kələkə, həmçinin ənənəvi kənd mətbəxinin ayrılmaz bir hissəsidir və adətən ev şəraitində hazırlanır.
Maraqlı bir məqam odur ki, kələkənin təkcə qida dəyəri yox, həm də mədəni və ənənəvi əhəmiyyəti var. Bəzi bölgələrdə yeni doğulmuş heyvanın sağlam böyüməsi üçün kələkənin verilməsi xüsusi bir ənənə olaraq qalır. Həmçinin, kələkənin dadı və hazırlanması üsulları, həmin bölgənin mətbəx ənənələrinin bir göstəricisidir. Beləliklə, kələkə sadəcə bir yemək deyil, həm də mədəniyyətin və ənənələrin bir parçasıdır.
Qısacası, kələkə, sadə bir mənadan daha çox, yeni həyatın, təbiətin möcüzəsinin və ənənəvi kənd həyatının simvoludur. Onun dəyəri yalnız qida dəyərindən ibarət deyil, həm də mədəni və tarixi əhəmiyyət daşıyır.