Kəf (kəf¹): Fars dilindən keçmiş bir söz olub, mayenin üzərində əmələ gələn köpüklü qatı təbəqəni, yaxud da xörəyin bişməsi zamanı yaranan köpüklü hissəsini ifadə edir. Əsasən qaynar mayelərdə, xüsusilə də yüksək temperaturda bişirilən yeməklərdə - məsələn, ət, toyuq, plov və s. kimi xörəklərdə müşahidə olunur. Bu köpük, bişmə prosesində əmələ gələn yağ, su buxarı və digər komponentlərin qarışığından meydana gəlir.
Kəfin əmələ gəlməsi bişmə prosesinin gedişatından xəbər verir. Məsələn, ət xörəyinin bişməsinin son mərhələlərində yaranan kəf, onun hazır olduğunu göstərir. Qədim Azərbaycan mətbəxində kəfin təmizlənməsi bişirmə prosesinin vacib bir hissəsi olub. Bu, həm yeməyin daha gözəl görünməsini, həm də dadının daha xoş olmasını təmin edirdi. "Xörəyin kəfini götürmək" ifadəsi məhz bu prosesi bildirir.
Kəf anlayışı yalnız yeməklərlə məhdudlaşmır. Sabunla əlaqədar istifadə olunan "sabun kəfi" ifadəsi də bunun bariz nümunəsidir. Su ilə qarışdıqda sabunun əmələ gətirdiyi köpük də kəf adlanır. Bu mənada kəf, maye səthində əmələ gələn, hava ilə dolu və asanlıqla dağıla bilən köpüklü qatı təbəqənin ümumi adını bildirir.
Misallarda olduğu kimi, "Qazan daşdı, kəfini al; Qaynadıqca kəfini al" ifadələri, kəfin yaranmasının qaynama prosesi ilə əlaqəli olduğunu, onun vaxtında təmizlənməsinin zəruriliyini vurğulayır. Bu ifadələr, kəfin sadəcə bir köpük olmadığını, həm də bişirmə prosesində nəzarət edilməli bir hadisə olduğunu göstərir.