Kazaklıq – Azərbaycan dilinin zəngin leksikasında özünəməxsus yer tutan bu termin, sadəcə olaraq “kazakın işi, məşğuliyyəti” kimi qısa və lakonik şəkildə izah edilə bilməz. Daha dəqiq və geniş mənada kazaklıq, tarixən kazakların həyat tərzinə, peşələrinə, sosial strukturuna və mədəniyyətinə aid bütün fəaliyyətləri əhatə edən geniş bir anlayışdır. Bu, yalnız atçılıq, ovçuluq və hərbi işlərlə məhdudlaşmır.
Kazaklıq, özünüidarəetmə prinsipləri əsasında qurulmuş, sərhəd bölgələrində yaşayan, həm sərbəst, həm də müəyyən bir ictimai quruluşa malik olan kazak cəmiyyətinin ümumi həyat tərzini ifadə edir. Bu həyat tərzi, çöllərdə və sərhəd zonalarında yaşamaqla bağlı olan çətinliklərə, daim təhlükə altında olmağa və qəfil hücumlara qarşı mübarizəyə uyğunlaşmışdır. Buna görə də, kazaklıq anlayışına hərbi bacarıq, cəsurluq, sürətli reaksiya, özünəinam, müstəqillik, kollektivizm və qardaşlıq kimi xüsusiyyətlər daxildir.
Kazakların həyatında ticarət, balıqçılıq, əkinçilik və sənətkarlıq da mühüm yer tuturdu. Lakin bu fəaliyyətlərin hamısı kazaklıq anlayışının əsasını təşkil edən hərbi və həyat tərzini tamamlayan ikinci dərəcəli elementlər idi. Kazaklıq, həm də qədim adət-ənənələr, xüsusi dilləri, mahnıları və rəqsləri ilə seçilən bir mədəniyyətdir. Bu mədəniyyət əsrlər boyu formalaşmış, müxtəlif təsirlərə məruz qalmış və özünəməxsus xüsusiyyətlərə malik olmuşdur.
Beləliklə, kazaklıq anlayışını sadəcə “kazakın işi” kimi təsvir etmək qeyri-kafi olur. Bu, zəngin bir tarixə, özünəməxsus həyat tərzinə və qüdrətli bir mədəniyyətə sahib olan bir xalqın kompleks və çoxcəhətli irsini əks etdirən geniş və mürəkkəb bir termindir.