Karvanvuran sözü, Azərbaycan dilinin köhnə dövrlərinə aid olan bir termin olub, yol kəsən və karvanları soyan şəxsləri ifadə edir. Sadəcə "quldur" və ya "çapovulçu" sözlərinin sinonimi kimi qəbul etmək isə onun tarixi və sosial kontekstini tam əks etdirmir.
Karvanvuranlar, əsasən səhra və dağlıq ərazilərdə, ticarət karvanlarının keçdiyi yolları seçərək fəaliyyət göstərirdilər. Onlar yalnız mal-dövlət oğurlamırdılar; həm də karvanın ətrafında olan insanları qorxudub, həyatlarını təhlükəyə ataraq, onlardan pul və qiymətli əşyalar talayırdılar. Bu səbəbdən, karvanvuranlar sadəcə cinayətkar deyil, həm də cəmiyyət üçün ciddi təhlükə yaradan, sosial qeyri-sabitliyi artıran şəxslər kimi dəyərləndirilirdilər.
Karvanvuranların fəaliyyəti, ticarət yollarının təhlükəsizliyini pozaraq iqtisadiyyata ciddi ziyan vururdu. Bu səbəbdən də, dövlətlər karvanvuranlarla mübarizə aparmaq üçün müxtəlif tədbirlər görürdülər. Həmçinin, karvanlar öz müdafiəsi üçün silahlanmış mühafizəçilər tutmalı, təhlükəli ərazilərdən keçərkən daha diqqətli olmalı idilər.
Karvanvuran fenomeni, yalnız Azərbaycan tarixinin deyil, bir çox digər ölkələrin tarixinin də ayrılmaz bir hissəsidir. Bu söz, özündə həm tarixi bir gerçəkliyi, həm də o dövrün sosial-iqtisadi durumunu əks etdirir. Ona görə də, bu termini sadəcə lüğətlərdəki qısa izahı ilə məhdudlaşdırmaq doğru deyil. Karvanvuranlar haqqında daha dərin araşdırmalar, o dövrün həyat tərzini, ticarət yollarının əhəmiyyətini və təhlükələrini daha yaxşı anlamağımıza kömək edə bilər.