Karvanbaşılıq, köhnə Azərbaycan dilində geniş istifadə olunan bir termin olub, sadəcə "karvana başçılıq etmə" mənasını daşımaqdan xeyli əhatəli bir anlayışı əks etdirir. Bu, yalnız yolun təhlükəsizliyini təmin etmək, karvan üzvləri arasında nizamı saxlamaq və çatdırılma məsuliyyəti ilə məhdudlaşmır.
Bir karvanbaşının vəzifəsi, səyahətin təşkili və idarə edilməsindən tutmuş, ticarət danışıqlarına, diplomatik əlaqələrə və hətta hərbi qərarlara qədər geniş bir spektrdə bacarıq və təcrübə tələb edirdi. O, yolun təbii maneələrini, quldurların hücumlarını, hava şəraitinin dəyişikliyini və digər gözlənilməz hadisələri proqnozlaşdırmaq və onlara qarşı tədbirlər görməli idi. Karvanın iqtisadi rifahı və üzvlərinin can təhlükəsizliyi tamamilə onun peşəkarlığı və qərarlarına bağlı idi.
Karvanbaşılıq, həm də dərin sosial və mədəni məna kəsb edirdi. Karvanbaşısı, karvan üzvləri arasında hörmətə malik, təcrübəli, qətiyyətli və ağıllı bir şəxs olmalı idi. Onun qərarları həyati əhəmiyyət kəsb edir, karvanın taleyini müəyyən edirdi. Beləliklə, karvanbaşılıq yalnız bir peşə deyil, həm də ciddi bir sosial məsuliyyət idi.
Tarixi mənbələr göstərir ki, karvanbaşılıq çox gəlirli, lakin eyni zamanda riskli bir iş idi. Uğurlu karvanbaşısı var-dövlət qazanır, hörmət qazanırdı. Ancaq əks halda, nəticələr fəlakətli ola bilərdi. Bu səbəbdən, karvanbaşılıq cəsarət, bacarıq və təcrübənin mükəmməl birləşməsini tələb edən bir sənət sayılırdı.