Kartoftəmizləyən – Kartofun qabığını təmizləmək üçün istifadə olunan alət. Sadəcə "kartof soyan" kimi qısa ifadə ilə əvəz edilməməlidir, çünki "kartoftəmizləyən" daha geniş bir məna daşıyır. Əslində, "kartof soyan" ifadəsi yalnız qabığın soyulması prosesinə diqqət çəkir, halbuki "kartoftəmizləyən" alətin daha çox funksiyasını əhatə edir.
Bu alət sadəcə qabığı soymaqla kifayətlənmir. Müasir kartoftəmizləyənlər, xüsusilə sənaye tipli olanlar, kartofun gözlərini və digər qüsurlarını da təmizləmək qabiliyyətinə malikdirlər. Hətta bəzi modellər kartofu müəyyən ölçülərə kəsmək, doğramaq və ya dilimləmək funksiyalarını da yerinə yetirə bilir. Beləliklə, "kartoftəmizləyən" termini alətin çox yönlüliyini daha yaxşı əks etdirir.
Tarix boyu kartofun qabığını təmizləmək üçün müxtəlif üsullar tətbiq olunub. Əvvəllər əl ilə bıçaqla soyulsa da, sonralar mexaniki kartoftəmizləyənlərin ixtirası bu prosesi xeyli sürətləndirib və asanlaşdırıb. Hal-hazırda istifadə olunan kartoftəmizləyənlər materialına, ölçüsünə və funksiyalarına görə müxtəlif növlərə bölünür: əldə istifadə olunan sadə qırğıclar, elektrikli kartoftəmizləyənlər, sənaye miqyasında istifadə olunan böyük kartof təmizləyici maşınlar və s. Hər bir növün özünəməxsus xüsusiyyətləri və istifadə sahəsi mövcuddur.
Nəticədə, "kartoftəmizləyən" termini, sadə bir aləti təsvir etməkdən daha çox, kartofun təmizlənməsi prosesini asanlaşdıran texnoloji inkişafın və müxtəlif alətlərin mövcudluğunun göstəricisidir.