Kargah (fars. كرگاه) sözü Azərbaycan dilində xalça, palaz, kilim və digər toxuculuq məmulatlarının hazırlanması üçün istifadə olunan xüsusi qurğu deməkdir. Sadəcə "çərçivə şəklində qurğu" ifadəsi onun funksiyasını tam əhatə etmir. Kargah, əslində, mürəkkəb bir sistemdir ki, toxuma prosesini asanlaşdırır və müxtəlif naxışların və ölçülərin əldə olunmasına imkan verir.
Toxuculuqda kargahın əsas hissələri ipliklərin düzgün şəkildə yerləşdirilməsini təmin edən üfüqi və şaquli çərçivələr, habelə iplikləri bir-birinə bağlayan və naxışı formalaşdıran mexanizmlərdir. Kargahın növləri müxtəlifdir: sadə əl kargahlarından tutmuş mürəkkəb, avtomatlaşdırılmış sənaye kargahlarına qədər. Əl kargahları əsasən ənənəvi toxuculuq sənətində istifadə olunur və hər birinin özünəməxsus xüsusiyyətləri var. Məsələn, vergül kargahı, çəngəl kargahı və s. bu əl kargahlarının nümunələridir.
“Kargah toxumaq” ifadəsi isə xalça, palaz və digər toxuculuq məmulatlarının kargahda hazırlanması mənasını verir. Bu proses, sadəcə olaraq ipliklərin bir-birinə bağlanması deyil, bədii yaradıcılıq, əmək və sənətkarlıq bacarığı tələb edən zəhmətkeş bir işdir. Hər bir toxunan əşya sənətkarın bacarığının, zövqünün və əməyinin təcəssümüdür.
Tarix boyu kargah, toxuculuq sənətinin inkişafında mühüm rol oynamış, müxtəlif mədəniyyətlərdə ənənəvi sənətkarlıq üsullarının davamlılığını təmin etmişdir. Kargah sadəcə bir alət deyil, əcdadlarımızdan miras qalmış, mədəniyyətimizin ayrılmaz bir hissəsidir.