izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Karə (fars mənşəli): Bu söz əsasən şifahi nitqdə işlənir və sorğu əlaməti daşıyır. Sözün əsl mənası "iş", "peşə", "məşğuliyyət" olsa da, müasir Azərbaycan dilində daha çox "kimisən?", "nəsən?", "hansı mövqeydəsən?", "nə iş görürsən?" suallarının daha qəliz və bir qədər də tənqidi, hətta təhqiredici bir ifadəsində işlədilir. "Nə karəsən?" sualı sadəcə olaraq insanın peşəsini soruşmaqdan daha çox onun sosial statusu, cəmiyyətdəki yeri və ya əhəmiyyəti ilə bağlı bir sual kimi qəbul edilir.

Sözün işlədilmə kontekstindən asılı olaraq, həm hörmətsizlik, həm də qəzəb, hətta təəccüb ifadə edə bilər. Məsələn, "Nə karəsən, mənim işlərimə qarışırsan?" deyimi, qarışanın sosial statusundan və ya əhəmiyyətindən asılı olmayaraq, kobud və qəzəbli bir reaksiyadır. "Kimdir bu, nə karədir?" ifadəsi isə tanımadığı bir insanla qarşılaşanda təəccüb və şübhə hissini ifadə edir.

Gəncə aid nümunədəki, "Kimsən, nə karəsən, bilmirəm, mənim sirrimə əl aparma!" cümləsi birbaşa təhdid kimi qəbul edilə bilər. Bu, sözü soruşanın özünü təhlükədə hiss etdiyini və qarşı tərəfin özünün məxfiyyətinə qarışmasına nəzarət edə biləcəyini bildirir. "Çəmənzəminli" sözünün əlavə edilməsi isə cümləyə daha sərt və təhdidkar bir ton verir.

Beləliklə, "karə" sözünün mənasını sadəcə "iş" kimi izah etmək qeyri-kafi olardı. Onun kontekstə bağlı olaraq bir çox əlavə mənaları və emosional yükü var. Sözün dəqiq mənasını anlamaq üçün cümlənin ümumi məzmununu və işlədilmə kontekstini nəzərə almaq vacibdir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz