Kantaata (ital. cantata) – musiqinin müşayiəti ilə ifa olunan, xor və solo səslərin iştirakı ilə səslənən, adətən təntənəli və ya hekayəvi xarakter daşıyan, böyük həcmli bir musiqi əsəridir. Klassik musiqi janrının parlaq nümunələrindən biri olan kantaata, özündə opera və oratoriya elementlərini birləşdirərək, unikal bir forma əldə edir. Forma baxımından çox müxtəlifdir və geniş interpretasiyalara imkan verir.
Kantaatanın əsas xüsusiyyəti, onun hekayə xəttinin və ya emosional təsirinin ifadəsində musiqinin dominant roludur. Opera kimi mürəkkəb səhnə quruluşuna və dramatik hadisələrin təsvirinə ehtiyac duymaz, ancaq musiqi vasitəsilə güclü emosional təsir bağışlayır. Bəzi kantaatalar müəyyən bir hekayəni və ya poetik mətni musiqi vasitəsilə təsvir edərkən, bəziləri isə əsasən musiqi quruluşuna və emosional ifadəsinə əsaslanır.
Tarix boyu, kantaatanın inkişafında bir çox mərhələlər yaşanmışdır. Barokko dövrü kantaataları özünün mürəkkəb polifoniyası və dekorativliyi ilə seçilirsə, Klassik dövr kantaataları daha aydın forma və struktur ilə fərqlənir. Romantik dövr isə kantaataya yeni emosional dərinlik və ifadəlilik gətirir. Müasir dövr kantaataları isə janrın ənənələrinə yenilikçi yanaşmalarla yanaşı, müxtəlif musiqi üslublarını özündə birləşdirir.
Ənənəvi olaraq, kantaatalar dini və ya dünyəvi mövzulara həsr olunmuşdur. Dini kantaatalar müqəddəs mətnləri əsas götürərək, ilahi həmd və ya dini təəssüratları ifadə edir. Dünyəvi kantaatalar isə sevgi, təbiət, vətən və ya digər dünyəvi mövzuları işləyir. Beləliklə, kantaata – zəngin ifadə vasitələrinə malik, musiqinin həm təntənəli, həm də lirik tərəflərini əks etdirən, özündə müxtəlif musiqi janrlarının özəlliklərini birləşdirən unikal bir musiqi formasıdır.