Kanalcıq sözü, Azərbaycan dilinin izahlı lüğətlərində "kiçik kanal, dar kanal" kimi tərif olunur. Lakin bu tərif, kanalcığın həqiqi mahiyyətini tam əhatə etmir. Daha dəqiq desək, kanalcıq, həm ölçüsünə, həm də formalaşma mexanizminə görə müəyyən xüsusiyyətlərə malik olan dar bir kanaldır.
Kanalcıqlar adətən, qaya və ya torpaq kimi mütləq bərk olmayan materialların daxilində əmələ gəlir. Məsələn, süxurların dənələri arasında mövcud olan boşluqlar, bir-biri ilə birləşərək uzanmış, lakin nazik və dar kanalcıqlar şəbəkəsi yaradır. Bu kanalcıqlar, suları, qazları və ya digər mayeləri keçirə bilər. Onların ölçüləri mikroskopikdən başlayaraq, bir neçə millimetrə qədər dəyişə bilər. Forma və ölçülərinin müxtəlifliyi, əmələ gəlmə şəraitindən, materialın növündən və digər geoloji amillərdən asılıdır.
Kanalcıqların əhəmiyyəti çox böyükdür. Yeraltı suların hərəkəti, neft və qaz yataqlarının formalaşması, torpağın havalanması və bitkilərin qidalanması kimi bir çox geoloji və bioloji proseslərdə mühüm rol oynayırlar. Həmçinin, bəzi materialların mexaniki və fiziki xüsusiyyətlərini də müəyyənləşdirirlər. Məsələn, süxurların sukeçirmə qabiliyyəti, böyük ölçüdə kanalcıqların miqdarı və onların bir-biri ilə əlaqə dərəcəsindən asılıdır.
Beləliklə, kanalcıq sadəcə "kiçik kanal" deyil, təbiətdə mühüm funksiyaları olan və mürəkkəb geoloji proseslərlə əlaqəli olan bir strukturdur. Onun öyrənilməsi, yeraltı ehtiyatların aşkarlanması, suvarma sistemlərinin qurulması, geoloji təhlükələrin qiymətləndirilməsi və digər bir çox sahələrdə böyük əhəmiyyət kəsb edir.