Kalibrölçən (is. tex.) – Kütləvi istehsal olunan ölçü cihazlarının dəqiq kalibrini (ölçü vahidinin dəqiqliyini və standartlaşdırılmasını) müəyyən etmək üçün istifadə olunan xüsusi bir ölçü alətidir. Bu alət, əsasən, fabriklərdə, laboratoriyalarda və keyfiyyət nəzarəti şöbələrində sənaye məhsullarının istehsal prosesinin müxtəlif mərhələlərində ölçülərin dəqiqliyini yoxlamaq üçün tətbiq olunur.
Kalibrölçənlər müxtəlif formalarda və ölçülərdə mövcuddurlar və ölçülən obyektə və tələb olunan dəqiqlik səviyyəsinə uyğun olaraq seçilir. Bunlar, sadə şablonlardan tutmuş, mürəkkəb elektron sistemlərlə təchiz olunmuş avtomatlaşdırılmış cihazlara qədər dəyişir. Məsələn, bir mexaniki kalibrölçən, dəliklərin və ya milin diametri kimi ölçüləri müəyyən etmək üçün istifadə olunan sadə bir metal əndazə ola bilər, halbuki, bir elektron kalibrölçən, mikron səviyyəsində dəqiqliklə ölçmə aparmaq və nəticələri rəqəmsal olaraq göstərmək qabiliyyətinə malikdir.
Kalibrölçənlərin əhəmiyyəti, kütləvi istehsal prosesində vahid keyfiyyətin təmin edilməsində, məhsulların qarşılıqlı əvəz edilməsində və ümumi istehsal səmərəliliyinin artırılmasında özünü göstərir. Dəqiq kalibr olunmamış ölçü cihazları səhv ölçmələrə və nəticədə məhsul keyfiyyətinin aşağı düşməsinə, hətta ciddi texniki problemlərə səbəb ola bilər. Ona görə də kalibrölçənlərin düzgün istifadəsi və müntəzəm kalibr olunması son dərəcə vacibdir.
Kalibrölçənlərin istifadəsi müxtəlif sahələrdə, mexanika, elektronika, avtomobil sənayesi, aviasiya, tibb və s. geniş yayılmışdır. Onların köməyi ilə ölçülərin dəqiqliyi təmin edilir, standartlar yerinə yetirilir və keyfiyyət nəzarəti effektiv şəkildə həyata keçirilir. Beləliklə, kalibrölçənlər, müasir sənayenin əsas və vacib bir hissəsini təşkil edən dəqiq ölçmə texnologiyalarının ayrılmaz bir elementidir.