Kaleydoskop [yun.] – Əlinizdə fırlatdığınız zaman sonsuz dəyişən, göz oxşayan rəngarəng naxışlar yaradan, silindrik formalı bir optik cihaz, əyləncəli bir oyuncaqdır. Onun sehrli dünyası, əks etdirən güzgülərin və rəngli şüşə parçalarının, boncuqların və ya digər kiçik əşyaların sehrli bir birləşməsinə əsaslanır.
Kaleydoskopun iş prinsipi olduqca sadədir: Silindrin içindəki güzgülər, əks etdirmə yolu ilə kiçik əşyaların minlərlə dəfə təkrarlanan simmetrik nümunələrini yaradır. Silindri hərəkət etdirdikdə, bu əşyaların mövqeyi dəyişir və tamamilə yeni, heyrətamiz naxışlar yaranır. Hər bir fırlanma yeni bir rəng və forma karnavalı deməkdir, hər dəfə yeni bir gözəllik kəşf etmək imkanı yaradır.
Kaleydoskop sadəcə bir oyuncaq deyil, həm də yaradıcılığı, təxəyyülü və estetik zövqü inkişaf etdirən bir vasitədir. Uşaqlar üçün əyləncəli bir oyuncaq olduğu halda, böyüklər üçün də rahatlama və meditasiya vasitəsi ola bilər. Daxili dünyanı araşdırmaq, abstrakt sənətə maraq oyandırmaq və hətta ilham mənbəyi olmaq kimi bir çox imkanlar təqdim edir. Kaleydoskopun rəngarəng və sonsuz dəyişən naxışları, əslində, dəyişkənliyin, mükəmməl olmayan gözəlliyin və təbiətin sonsuz təkrarlanmayan möcüzələrinin simvoludur.
İlk kaleydoskop 1816-cı ildə Şotlandiyalı fizik David Brewster tərəfindən ixtira edilmişdir. O vaxtdan bəri, kaleydoskop sadəcə bir oyuncaq olaraq deyil, həm də sənət əsəri kimi qiymətləndirilir və müxtəlif materiallar və dizaynlarla hazırlanır. Bu gün hətta rəqəmsal kaleydoskoplar da mövcuddur, lakin klassik kaleydoskopun sehrini heç biri əvəz edə bilməz.