izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Kah sözü Azərbaycan dilində qayalıq və ya dağlıq ərazilərdə təbii yaranmış və ya süni olaraq yaradılmış oyuq, mağara mənasında işlənir. Bu oyuqlar, ölçülərinə görə, kiçik bir sığınacaqdan tutmuş, içərisində insan yaşayışına yarayan geniş bir mağaraya qədər müxtəlif formalarda ola bilər.

Təbii kahlar adətən eroziya, aşınma və ya suyun təsiri nəticəsində qayaların içərisində əmələ gəlir. Bu proseslər uzun müddət ərzində davam edir və qayaların zəif hissələrinin aşınması ilə nəticələnir. Süni kahlar isə insan əli ilə yaradılır və müxtəlif məqsədlər üçün istifadə oluna bilər: sığınacaq, anbar, dini mərasimlər üçün yer və s. Tarix boyu, xüsusilə də əlverişsiz relyefli bölgələrdə, insanlar kahları yaşayış yeri və ya müdafiə qurğusu kimi istifadə etmişlər.

Məsələn, misal olaraq verilən “Bədircahanın evinin sağ tərəfində, qayanın ortasında üç kaha var çox dərin” cümləsində kahlar, dərinliyi ilə diqqət çəkən, qayanın içərisində yerləşən geniş mağaralar kimi təsəvvür olunur. Bu cür təsvir, kahların insan həyatında oynadığı rolun, təbiətin yaratdığı sığınacaqların əhəmiyyətinin və bədii ədəbiyyatda necə canlı təsvir edilə biləcəyinin gözəl bir nümunəsidir.

Ümumiyyətlə, "kah" sözünün mənası, sadəcə bir oyuqdan kənara çıxaraq, tarixi, coğrafi, hətta bədii-məcazi aspektləri də əhatə edir. Bu söz, təkcə fiziki bir yer deyil, həm də keçmişin izlərini, insanın təbiətlə əlaqəsini və müxtəlif mədəniyyətlərin izlərini özündə əks etdirən bir simvoldur.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz