izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Janr [fr. genre] sözü ədəbiyyat, incəsənət və musiqidə əsərləri üslub, mövzu, forma və ifadə vasitələrinə görə qruplaşdırmaq üçün istifadə olunan bir termindir. Sadəcə əsərlərin növünü göstərməkdən daha çox, janr həmin əsərlərin daxili strukturunu, oxucu və ya tamaşaçı ilə qurduğu əlaqəni, hətta bədii ifadənin məqsədini də müəyyən edir.

Bir əsərin janrını müəyyən edən amillər çoxşaxəlidir. Bunlara süjet xətti, personajların xarakteri, əsərin əsas mövzusu, istifadə olunan dil və üslub, əsərin uzunluğu və forması, hətta əsərin yaradıldığı tarixi kontekst daxildir. Məsələn, dəhşət romanı və məhəbbət romanı eyni uzunluqda ola bilərlər, amma fərqli janrlara aiddirlər, çünki mövzu, əhval-ruhiyyə, süjet quruluşu və üslubları fərqlidir.

Janrlar zamanla dəyişə və inkişaf edə bilər. Yeni janrlar meydana çıxır, köhnə janrlar isə yenilənir və ya alt-janrlara bölünür. Məsələn, fantastik ədəbiyyatın özündə fantastika, elmi fantastika, fentezi kimi alt-janrlar mövcuddur. Bu da janrların statik kateqoriyalar olmadığını, əksinə dinamik və inkişaf edən kateqoriyalar olduğunu göstərir.

Janr anlayışı yalnız ədəbiyyatda deyil, musiqidə (klassik musiqi, caz, rok, pop, və s.), teatrda (komediya, faciə, melodrama, və s.), kino və televiziyada (triller, dram, komediya, və s.) da geniş istifadə olunur. Hər bir incəsənət sahəsində janrlar öz xüsusiyyətlərinə malikdir, lakin ümumi mahiyyəti – əsərləri oxşar xüsusiyyətlərinə görə qruplaşdırmaq – dəyişməz qalır. Roman, hekayə, poema, pyes kimi ədəbi janrlar bunun parlaq nümunəsidir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz