İyrəndirmə (İyrəndirmək felindən törəmiş isim): Bir şeyin və ya kiminsə iyrənc, məkruh, dəhşətli və ya xoşagəlməz olmasına səbəb olan hərəkət, vəziyyət və ya təsir. Sadəcə "iyrənməyə səbəb olan" mənasından daha geniş bir çalar daşıyır. Bu, bilinçli bir hərəkət ola bilər – məsələn, kimsəni qəsdən iyrəndirmək üçün edilən bir hərəkət, və ya qeyri-iradi bir nəticə – məsələn, qəza nəticəsində yarana bilən iyrənc bir mənzərə.
İyrəndirmənin təsiri subyektivdir; bir şey bir insanı iyrəndirə bilər, digərini isə yox. Bu, mədəniyyətdən, şəxsi təcrübədən, hətta anlıq əhval-ruhiyyədən asılı ola bilər. Məsələn, bəzi mədəniyyətlərdə yeyilən bir qida başqa bir mədəniyyətdə iyrəndirici görünə bilər. Eynilə, bir insanın həyatında baş verən travmatik bir hadisə onun müəyyən şeylərə qarşı həddindən artıq iyrənmə hissi inkişaf etdirməsinə səbəb ola bilər.
İyrəndirmə, yalnız fiziki deyil, həm də mənəvi və ya əxlaqi ola bilər. Bir insanın əxlaqına zidd olan bir hərəkət, həmin insanı iyrəndirə bilər. Bununla yanaşı, siyasi və ya ideoloji baxımdan xoşagəlməz görünən bir düşüncə tərzi də iyrəndirmə effekti yarada bilər. Ona görə də, iyrəndirmənin səbəbləri olduqca müxtəlif və çox qatlıdır.
Ədəbiyyatda və incəsənətdə iyrəndirmə bəzən oxucu və ya tamaşaçıda güclü emosional təsir yaratmaq üçün istifadə olunur. Bu, hadisələrin reallığını vurğulamaq, müəyyən sosial problemlərə diqqət çəkmək və ya hətta əsərin əsas mövzusunu ortaya qoymaq üçün bir vasitədir. Beləliklə, iyrəndirmə sadəcə bir neqativ hadisə deyil, həm də güclü bədii ifadə vasitəsidir.