izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

İyləşmə, "iyləşmək" fellərinin məsdər şəkli olub, əsasən bir cismin, maddənin və ya hadisənin qoxu, iy buraxması, iyli hala gəlməsi mənasını ifadə edir. Bu proses, maddənin tərkibindəki kimyəvi dəyişikliklər nəticəsində baş verə bilər, məsələn, qida məhsullarının xarab olması zamanı iyləşmə baş verir. İyləşmənin səbəbi mikroorqanizmlərin fəaliyyəti, oksidləşmə reaksiyaları və ya digər kimyəvi proseslər ola bilər.

Lakin "iyləşmə" anlayışı yalnız fiziki və kimyəvi proseslərlə məhdudlaşmır. Metaforik mənada, "iyləşmə" bir vəziyyətin, hadisənin və ya ətraf mühitin xoşagəlməz, pis, iyrənc hala gəlməsi mənasında da işlənə bilər. Məsələn, "otağın iyləşməsi" ifadəsi otağın pis qoxuya bürünməsini, "cəmiyyətin iyləşməsi" isə cəmiyyətdəki əxlaqi və mənəvi dəyərlərin pozulmasını, korrupsiyanın yayılmasını ifadə edə bilər. Bu mənada, "iyləşmə" bir növ deyim kimi işlənir və subyektiv qiymətləndirməyə əsaslanır.

Ümumiyyətlə, "iyləşmə" termini geniş məna kəsb edir və kontekstdən asılı olaraq fiziki, kimyəvi və ya metaforik mənalarda istifadə olunur. Ona görə də, "iyləşmə"nin dəqiq mənasını anlamaq üçün cümlənin ümumi məzmununu nəzərə almaq vacibdir. Məsələn, "meyvənin iyləşməsi" və "vəziyyətin iyləşməsi" ifadələri tamamilə fərqli prosesləri ifadə edir.

Maraqlı bir tərəfi də odur ki, "iyləşmə"nin müsbət mənalarda işlənməsi çox nadir hallarda rast gəlinir. Əsasən mənfi konnotasiya daşıyır və pis, xoşagəlməz vəziyyətləri təsvir etmək üçün istifadə olunur. Ancaq bədii əsərlərdə, xüsusilə də məcazlı mənalarda, daha fərqli, yeni və maraqlı mənalar da kəsb edə bilər.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz