İyir (lat. Typha) – bataqlıq ərazilərinə xas olan, uzun və dik gövdəsi, xüsusi quruluşlu çiçəkləri ilə seçilən çoxillik ot bitkisidir. Azərbaycanın müxtəlif bölgələrində, xüsusilə su hövzələri sahillərində, bataqlıqlarda və nəmli yerlərdə geniş yayılıb. "Zanbaq" sözü ilə adlandırılmasına baxmayaraq, əslində zanbaqkimilər fəsiləsinə aid deyil, iyirkimilər (Typhaceae) fəsiləsinə mənsubdur.
İyir bitkisinin ən diqqətçəkən xüsusiyyəti, uzunsov, silindrik formalı, qəhvəyi rəngli çiçək quruluşudur. Bu quruluş əslində sıx toplanmış, minlərlə kiçik çiçəyin bir araya gələrək əmələ gətirdiyi bir quruluşdur. Bu xüsusi çiçək quruluşu bitkinin tozlanması prosesində mühüm rol oynayır və küləyin köməyi ilə tozlanmaya imkan verir.
İyirin uzun və möhkəm yarpaqları da özünəməxsusdur. Bu yarpaqlar qamışa bənzəyir və adətən gövdənin ətrafında sıx-sıx bitir. İyirin kökləri suda və ya nəm torpaqda inkişaf edir və bitkinin suya və qida maddələrinə çatmasında mühüm rol oynayır. Həmçinin, iyir bitkisi bir çox heyvan növü üçün əhəmiyyətli qida mənbəyi hesab olunur, onların toxumları və kökləri quşlar və digər heyvanlar tərəfindən qidalanır.
Tarixən iyirin müxtəlif hissələri insan tərəfindən istifadə olunub. Məsələn, iyirin yumşaq hissələrindən toxuculuqda, qədim zamanlarda əl işləri üçün material kimi istifadə edilib. Həmçinin, iyir bəzi ölkələrdə müalicəvi bitki kimi də tanınır və xalq təbabətində tətbiq olunur. Ancaq iyirin müalicəvi təsirləri haqqında daha dəqiq məlumat əldə etmək üçün mütəxəssislərlə məsləhətləşmək lazımdır.