İtsoğanı (Allium scorodoprasum) – soğan fəsiləsinə aid çoxillik, zəhərli bir yabanı bitkidir. Adi soğanla (Allium cepa) bəzi oxşarlıqlara malik olsa da, ondan həm görünüş, həm də dad-qoxu baxımından fərqlənir. İtsoğanının gövdəsi və yarpaqları soğanınkına bənzəyir, lakin ümumiyyətlə daha incə və uzun olur. Çiçəkləri isə adi soğan çiçəklərindən fərqli olaraq, küçələrə yığılmış və daha çox sferik formadadır.
Bitkinin zəhərli olması onun tərkibində olan müəyyən kimyəvi birləşmələrlə əlaqədardır. Bu birləşmələr insanlarda və heyvanlarda həzm problemlərinə, qusmaya və digər sağlamlıq problemlərinə səbəb ola bilər. Ona görə də itsoğanını yemək təhlükəlidir. Ancaq təbii tibbdə bəzi mədəniyyətlərdə (ənənəvi və elmi təsdiq olunmayan istifadə halları) məhdud miqdarda və müəyyən formalarda istifadə edilməsi halları da mövcuddur. Bu istifadənin təhlükəsizliyi və effektivliyi sübut edilməmişdir və hər hansı bir müalicəvi məqsədlə istifadə etməzdən əvvəl mütləq tibb mütəxəssisi ilə məsləhətləşmək lazımdır.
İtsoğanı əsasən Avropa, Asiya və Şimali Afrikanın mülayim iqlim zonalarında yayılmışdır. Çəmənliklərdə, meşə kənarlarında və yol kənarlarında bitir. Torpağın nəmli və qida zəngin olduğu yerləri üstün tutur. Bitkinin yayılması əsasən toxum vasitəsilə baş verir. Xarici görünüşü və zəhərli təbiəti səbəbindən, itsoğanını digər yabanı bitkilərdən fərqləndirmək vacibdir.
Nəticə olaraq, itsoğanı adi soğanla qarışdırılmamalı olan, zəhərli və maraqlı morfoloji xüsusiyyətlərə malik bir yabanı bitkidir. Onunla bağlı hər hansı bir istifadə yalnız mütəxəssis rəyi əsasında aparılmalıdır.