İtlik: Azərbaycan dilinin zəngin leksikasında "itlik" sözü sadəcə "itə məxsus xasiyyət və hal" kimi tərif edilməkdən daha çox məna çalarına malikdir. Əslində, bu sözün mənası kontekstdən asılı olaraq geniş spektrdə dəyişir və həm müsbət, həm də mənfi mənalarda işlənə bilər.
Bir tərəfdən, "itlik" sözü heyvanın özünəməxsus bəzi xüsusiyyətləri – sadiqliyi, qoruma instinkti, həssaslığı kimi keyfiyyətləri ifadə edə bilər. Məsələn, bir itin sahibini qorumaq üçün göstərdiyi cəsarət və sədaqət "itlik" anlayışı ilə əlaqələndirilə bilər. Bu mənada, "itlik" müsbət bir konnotasiya daşıya bilər.
Digər tərəfdən, və daha çox yayılmış mənası olaraq, "itlik" sözü mənfi xüsusiyyətləri – xəyanətkarlıq, vəfasızlıq, alçaqlıq, paxıllıq, qəddarlıq kimi keyfiyyətləri ifadə edir. Bu mənada, "itlik" sözü insanın mənfi davranışlarını təsvir etmək üçün işlənir. Məsələn, "O, ona itlik etdi" deyəndə, şəxsin xəyanət etdiyini, vəfasızlıq göstərdiyini ifadə edirik.
Atalar sözündə ("İt itliyini tərgitsə də, sümsünməyini tərgitməz") istifadə olunan "itlik" sözü daha çox ikinci mənada – irsi, dəyişməz mənfi xüsusiyyət kimi işlənir. Bu mənada, itlik, bir dəfə formalaşmış mənfi xüsusiyyətlərin, vərdişlərin, xarakterin təməl hissəsi kimi qalmasının metaforik ifadəsidir. İnsan öz mənfi keyfiyyətlərindən, pis əməllərindən əl çəkə bilər, amma tamamilə özündən ata bilməz; bu, onun varlığının ayrılmaz hissəsi kimi qalacaq.
Beləliklə, "itlik" sözünün mənası çoxşaxəlidir və həm heyvanın xüsusiyyətlərini, həm də insanın mənfi davranışlarını təsvir etmək üçün işlənə bilər. Onun hansı mənada istifadə olunduğunu kontekstdən aydınlaşdırmaq lazımdır.